استفاده از سرما درمانی و گرما درمانی در بهبود مشکلات عضلانی – اسکلتی

سرما درمانی و گرما درمانی دو روش اصلی در بهبود درد و التهاب بافت های بدن هستند. گرما درمانی و سرما درمانی انواع مختلفی دارند که بنا بر شرایط بیمار و نظر فیزیوتراپیست یا پزشک انتخاب می شوند.
سرما درمانی و گرما درمانی
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

سرما درمانی و گرما درمانی در بهبود مشکلات عضلانی

حتما تا کنون در حالت های مختلف ناچار به استفاده از سرما درمانی و گرما درمانی شده اید. برای مثال، استفاده از کمپرس سرد و گرم در بهبود تورم یک بافت امری رایج و مرسوم به حساب می آید. اما لازم است بدانید که سرما درمانی و گرما درمانی دو مورد از مهم ترین روش های درمانی در درمان های فیزیوتراپی هستند. به طوری که در درمان هر نوع اختلال و یا آسیب اسکلتی – عضلانی، معمولا سرما درمانی و گرما درمانی به عنوان یکی از گام های اصلی خواهد بود. قاعده کلی در استفاده از گرما و سرما برای درمان آن است که سرما می تواند درد، التهاب و تورم را از بین ببرد، در حالی که گرما درد را از بین برده و به سفت شدن عضلات کمک خواهد کرد.

هر مشکل عضلانی و اسکلتی نظیر آرتروز، گرفتگی عضلات، التهاب های مختلف و کشیدگی ها با کمک کمپرس سرد و یا استفاده از گرما درمانی بهبود پیدا می کند. به طوری که در شرایط مختلف، انواع درد را می توان با سرما درمانی و گرما درمانی به راحتی برطرف نمود. البته این به معنای سهل انگاری در درمان مشکلات جدی نیست. در واقع، در مورد اختلالات و نارسایی های جدی، سرما درمانی و گرما درمانی باید به صورت اصولی و زیر نظر یک فیزیوتراپیست مجرب انجام گیرد.

در این مقاله قصد داریم به بررسی اهمیت درمان با سرما و گرما بپردازیم. خواهیم دید که سرما درمانی و گرما درمانی باید به طور صحیح انجام گیرند؛ در غیر این صورت، می توانند عوارضی را در پی داشته باشند.

گرما درمانی یا درمان با گرما چیست؟

گرما درمانی یکی از موثرترین روش های درمانی در فیزیوتراپی عضلات و استخوان ها به حساب می آید. یعنی ممکن است یک بافت به صورت سطحی و یا عمقی تحت تاثیر گرما قرار گیرد. اثر گرما بر بافت های عضلانی به این صورت است که گردش خون را در بافت ماهیچه و عضله افزایش می دهد. در اثر افزایش جریان خون در بافت مورد نظر، دمای بافت بالا رفته و درد در ناحیه آسیب دیده کاهش می یابد.

گرما درمانی می تواند به بهبود دامنه حرکتی اندام و افزایش انعطاف پذیری آن ها نیز کمک نماید. یک بافت آسیب دیده در اثر تابش گرما و افزایش دما به تدریج آرام گرفته و شروع به ترمیم خود خواهد کرد. این فرایند می تواند تا التیام کامل ادامه یابد.

انواع گرما درمانی در فیزیوتراپی کدام است؟

گرما درمانی در فیزیوتراپی به دو صورت انجام می گیرد:

  • گرما درمانی خشک
  • گرما درمانی مرطوب

در هر یک از این روش ها لازم است دما تا حد ایده آل و مناسب برای فرد بیمار افزایش یابد. در واقع، معیار گرما برای درمان بافت های آسیب دیده به وضعیت جسمی فرد و شرایط بیماری وی بستگی دارد.

گرما درمانی خشک را می توان به استفاده از بسته های گرمایشی خشک، پدهای گرمایشی و یا سونا نسبت داد. در این روش ها گرما به راحتی به ناحیه آسیب دیده اعمال می گردد. اما در روش گرما درمانی مرطوب لازم است فرد از حوله های خیس و داغ، بسته های گرمایی مرطوب و یا حمام های داغ استفاده کند. به نظر می رسد که اثر بخشی روش گرما درمانی مرطوب بیشتر از گرما درمانی خشک باشد. همچنین، نتایج نشان می دهد که طول درمان با گرما درمانی مرطوب کوتاه تر خواهد بود. با این حال، بهتر است تشخیص نوع مناسب گرما درمانی برای بیمار را به یک فیزیوتراپیست مجرب و ماهر بسپاریم.

بیشتر بدانید:  آب درمانی ؛ مزایای آب درمانی با روش های مختلف

در برخی موارد ممکن است فرد به گرما درمانی عمیق (دیاترمی) نیاز داشته باشد. در این شرایط روش های نوینی وجود دارد که طی آن امواج الکترومغناطیس و یا امواج صوتی به کار گرفته می شوند. برای مثال، یک دستگاه تولید کننده امواج فراصوت (اولتراسوند) می تواند در عمق محل آسیب دیده، گرمای قابل توجهی ایجاد نماید. در نتیجه التهاب موجود در بافت از بین رفته و درد تسکین می یابد. درد ناشی از تاندونیت یکی از اختلالاتی است که بهتر است با روش دیاترمی رفع گردد.

استفاده از انواع گرما درمانی در چه شرایطی مفید است؟

روش گرما درمانی بر اساس نوع اختلال یا آسیب به کار می رود. به طوری که گرما ممکن است به صورت موضعی، عمقی، منطقه ای یا به کل بدن اعمال گردد. در هر حال، فیزیوتراپیست باید تشخیص دهد که بهترین روش گرما درمانی برای فرد کدام است. در ادامه به موارد استفاده از گرما درمانی اشاره خواهیم کرد.

گرما درمانی موضعی

به عنوان یک قاعده کلی می توان گفت که برای بافت های عضله ای سفت، استفاده از گرما به صورت موضعی به رفع درد ناحیه کمک می کند. معمولا در درمان های موضعی می توان از بسته های ژل گرم شده استفاده نمود. البته بطری های آب گرم کوچک نیز گزینه مناسبی برای این منظور محسوب می شوند.

گرما درمانی منطقه ای

در مواردی که فرد ناچار به استفاده از گرما درمانی منطقه ای می شود، می توان از حوله مرطوب و داغ، پد گرم کننده و یا پوشش های حرارتی استفاده نمود. این نوع تجهیزات گرما دهنده به رفع درد و سفتی منطقه ای عضلات کمک خواهد کرد.

گرما درمانی کل بدن

بهترین روش برای گرما درمانی کل بدن نیز استفاده از سونا یا حمام آب گرم است. با این روش تمامی قسمت های بدن تحت تاثیر گرما قرار گرفته و اثرات درمانی لازم برای بیمار ایجاد خواهد شد.

استفاده از گرما درمانی برای چه مواردی توصیه نمی شود؟

علی رغم تاثیر بی نظیر گرما درمانی در رفع بیماری های اسکلتی – عضلانی، گاهی فرد بیمار کاندید مناسبی برای انجام این نوع درمان نیست. برای مثال افرادی که به یکی از اختلالات زیر دچار باشند، نباید از درمان با گرما استفاده کنند:

  • دیابت
  • درماتیت
  • بیماری های عروقی
  • ترومبوز ورید عمقی
  • مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس (MS)

این افراد ممکن است در حین گرما درمانی دچار سوختگی یا عوارض ناشی از افزایش دمای بافت شوند.

برای بیماران مبتلا به فشار خون نیز لازم است تاییدیه پزشک در زمینه انجام گرما درمانی دریافت گردد. بانوانی نیز که احتمال بارداری در آن ها وجود دارد و یا باردار هستند، باید استفاده از سونا و یا جکوزی را تنها با مجوز پزشک انجام دهند.

دقت کنید که گرما درمانی برای محل هایی با زخم های باز مناسب نیست. همچنین، در صورتی که ناحیه مورد نظر دچار کبودی، ورم و یا هر دو باشد، سرما درمانی از گرما درمانی مناسب تر خواهد بود.

مدت زمان اعمال گرما در روش گرما درمانی چقدر است؟

مدت زمان گرما درمانی آنچنان محدودیتی ندارد. معمولا درمان با گرما در مدت زمان های طولانی تر می تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. سفتی یا کشش جزئی ایجاد شده در بافت ها را می توان با 15 تا 20 دقیقه گرما درمانی برطرف نمود.

بیشتر بدانید:  علت درد پا و درمان آن با فیزیوتراپی

اما برای مواردی که بیمار دچار دردهای متوسط و یا شدید است، طولانی کردن مدت زمان گرما دهی می تواند تاثیر بیشتری داشته باشد. برای مثال، فرد می تواند بین 30 تا 120 دقیقه در حمام آب گرم باقی بماند. این کار به بهبود سریع تر او کمک خواهد کرد.

سرما درمانی یا درمان با سرما چیست؟

سرما درمانی که معمولا با عنوان کمپرس سرد نیز شناخته می شود یکی دیگر از روش های کاربردی در درمان های فیزیوتراپی به حساب می آید. عملکرد سرما درمانی کاملا عکس گرما درمانی خواهد بود. به طوری که سرما درمانی شدت گردش خون در بافت مورد نظر را کاهش می دهد. این مساله در کاهش التهاب و تورم بافت های آسیب دیده و یا ناحیه تحت درمان نقش اساسی دارد. برای مثال، التهاب در یک مفصل آسیب دیده یا تاندون در اثر سرما درمانی می تواند کمتر شود. از سوی دیگر، فعالیت عصبی در ناحیه مورد نظر کم شده و درد تا حدودی رفع خواهد شد.

انواع روش های سرما درمانی کدام اند؟

به منظور اعمال سرما در یک ناحیه آسیب دیده می توان از روش های مختلفی استفاده نمود. برخی از مهم ترین ابزاری که در سرما درمانی به کار گرفته می شوند عبارت اند از:

  • بسته های یخ یا بسته های ژل منجمد
  • اسپری های خنک کننده
  • ماساژ یخ
  • حمام های یخ

روش های تخصصی تر و حرفه ای تری نیز برای سرما درمانی وجود دارند که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کرایوسترچینگ؛ نوعی سرما درمانی برای کاهش اسپاسم عضلانی ناشی از کشیدگی
  • کرایوکینتیک؛ روشی است که در آن از ورزش فعال استفاده می شود و در درمان رگ به رگ شدن رباط مناسب عمل می کند
  • اتاق های سرما درمانی که برای کل بدن به کار می روند

چه کسانی نباید از روش سرما درمانی استفاده کنند؟

روش سرما درمانی نیز مانند گرما درمانی محدودیت هایی دارد که باید به آن ها توجه کرد. برای مثال، افرادی که دارای اختلالات حسی هستند نباید از روش سرما درمانی در منزل استفاده کنند. زیرا سرما درمانی ممکن است به پوست آسیب بزند. اگر شخص ادراک حسی مناسبی نداشته باشد، متوجه آسیب ها نشده و ممکن است مشکلات جدی برای او به وجود آید. بیماران مبتلا به دیابت معمولا در این گروه از افراد قرار می گیرند. زیرا دیابت عمدتا تاثیر زیادی بر اعصاب حسی و حساسیت ها خواهد داشت.

چنانچه از آن دسته افرادی هستید که گردش خون ضعیفی دارید، انجام سرما درمانی گزینه مناسبی برای شما نیست. همچنین، لازم است بدانید که سرما درمانی برای سفت شدن عضلات و یا مفاصل به هیچ عنوان توصیه نمی شود. عمده استفاده از سرما درمانی برای کاهش التهاب و تورم است.

مدت زمان مناسب برای اعمال سرما بر بافت ها چقدر است؟

بر خلاف گرما درمانی که افزایش مدت زمان آن می تواند درمان را تسریع نماید، سرما درمانی نباید زیاد طولانی شود. به طور کلی، سرما درمانی باید تنها چند بار در روز و در بازه های زمانی کوتاه (بین 10 تا 15 دقیقه) مورد استفاده قرار گیرد. این کار به پیشگیری از آسیب های عصبی، پوستی و بافتی کمک می کند.

بهتر است در نظر داشته باشید که به هیچ عنوان یخ را به طور مستقیم بر روی پوست قرار ندهید. چون در این صورت احتمال آسیب دیدگی پوست و بافت وجود دارد. بهترین روش استفاده از کمپرس سرد در منزل، پیچیدن قطعات یخ در یک حوله و قرار دادن آن بر روی محل مورد نظر است.

بیشتر بدانید:  کندرومالاسی | کندرومالاسی کشکک زانو چیست؟

البته حمام یخ نیز می تواند به عنوان یک درمان خانگی مورد استفاده قرار گیرد. هر چند بهتر است این نوع درمان ها به صورت اصولی و زیر نظر یک فیزیوتراپیست مجرب انجام گیرد. چون در این صورت، وجود آسیب احتمالی قابل پیش بینی و قابل پیشگیری خواهد بود.

نکات کلی در مورد استفاده از سرما درمانی و گرما درمانی در فیزیوتراپی

برای درمان با گرما بهتر است به جای دماهای داغ از دماهای گرم استفاده کنید. زیرا حرارت های خیلی بالا

می تواند منجر به سوختگی بر روی پوست شوند. در مواردی که شخص دچار عفونت شده و قصد دارد از

گرما درمانی استفاده کند، ممکن است خطر پخش عفونت در منطقه وجود داشته باشد. گاهی ممکن است

گرما (بسته های گرمایشی) به صورت مستقیم بر ناحیه اعمال شود. در چنین شرایطی بهتر است هر 20

دقیقه یک بار فرصت دهید تا محل تحت درمان کمی استراحت کند.

اگر در حین درمان با گرما متوجه افزایش تورم در ناحیه شدید، باید درمان را متوقف کنید. همچنین، ممکن

است با انجام گرما درمانی در مدت چند روز تغییری حاصل نشود و یا درد شدت بگیرد. در چنین شرایطی

باید حتما مشکل را با پزشک در میان بگذارید.

افرادی که قصد استفاده از روش سرما درمانی را دارند، معمولا با مشکل سرما خوردگی روبرو خواهند شد.

از سوی دیگر، استفاده طولانی مدت از یخ یا بسته های یخ زده بر روی پوست می تواند آسیب های عصبی

یا پوستی را در پی داشته باشد.

انجام سرما درمانی برای افراد با بیماری های قلبی و عروقی نیز محدودیت دارد. از این رو، بهتر است پیش از انجام

سرما درمانی با پزشک خود مشورت نمایید.

سرما درمانی باید در مدت 48 ساعت به بهبود شرایط بیمار کمک کند. در صورتی که درد یا تورم کم نشود

لازم است به پزشک خود اطلاع دهید.

نتیجه گیری

سرما درمانی و گرما درمانی به عنوان اصلی ترین روش های رفع درد و تورم عضلات به حساب می آیند. با این حال، استفاده از این روش ها باید بر اساس اصول و قواعد خاص خود انجام گیرد. برای مثال، انجام سرما درمانی به بیماران قلبی و انجام گرما درمانی به افراد مبتلا به دیابت توصیه نمی شود.

همچنین، لازم است بسته های گرمایشی و سرمایشی در بازه های زمانی مناسب به کار بروند. در غیر این صورت، ممکن است آسیب های بافتی، پوستی و یا عصبی در پی داشته باشند.

کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان ؛ مجهزترین کلینیک

انتخاب یک مرکز فیزیوتراپی مطمئن همراه با تیم درمانی حرفه ای می تواند بهترین نتیجه را در درمان درد سیاتیک داشته باشد.

کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان به عنوان یکی از زیرمجموعه های مجموعه سلامت ایرانیان از بهترین مراکز فیزیوتراپی در اصفهان

به حساب می آید. این مرکز تحت نظر دکتر مهدی صدیقی ، متخصص فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می شود.

مجموعه سلامت ایرانیان شامل باشگاه بدنسازی  ایرانیان و مجموعه آب درمانی ایرانیان نیز می شود. افرادی که در حالت

عادی قادر به انجام حرکات ورزشی و یا اصلاحی فیزیوتراپی نیستند می توانند در استخر آب درمانی ، این حرکات را انجام

دهند. جهت اطلاع از نحوه مراجعه و یا دریافت خدمات درمانی به قسمت تماس با ما یا

اینستاگرام مجموعه سلامت ایرانیان  مراجعه کنید.

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست