فیزیوتراپی تنفسی

به مجموعه ای از روش هایی که به پاک سازی راه های هوایی و افزایش عملکرد دستگاه تنفس کمک می کند فیزیوتراپی تنفسی می گویند . فیزیوتراپی تنفسی می تواند به بهبود بسیاری از بیماری های خاص کمک کند. به مجموعه ای از روش هایی که به پاک سازی راه های هوایی و افزایش عملکرد دستگاه تنفس کمک می کند فیزیوتراپی تنفسی می گویند .در ادامه با اهداف این نوع فیزیوتراپی و کاربرد آن بیشتر آشنا خواهید شد .

فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی با بهره گیری از دامنه وسیعی از مدالیته ها و تمرینات اختصاصی، به ارزیابی و درمان بیماری های حاد و مزمن تنفسی در تمامی گروه های سنی می پردازد. فیزیوتراپی تنفسی را می توان مانند دیگر خدمات فیزیوتراپی به دو صورت در منزل و کلینیک انجام داد .

اقدامات فیزیوتراپی تنفسی

از اقداماتی که در فیزیوتراپی تنفسی انجام می شود می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • اصلاح الگوی تنفسی
  • تخلیه ترشحات داخل ریه و مجاری تنفسی
  • تقویت عضلات سیستم تنفسی
  • افزایش حجم خلط تخلیه شده در بیماران دارای مشکل ریوی
  • تمرینات تنفسی
  • آموزش روش‌های تنفسی
  • تحریک رفلکس سرفه

با قرار گرفتن طولانی مدت بیمار در حالت دراز کش عملکرد ریه بیمار مختل می شود . در این شرایط فیزیوتراپی تنفسی اهمیت زیادی پیدا می کند . چنان چه بیمار مشکل پیدا کرده و نمی تواند به درستی نفس بکشد باید هر چه سریع تر و بیش تر قدم بزند . در غیر این صورت با اجازه پزشک  باید سر وشانه های خود را بلند کند و چند بار در روز به مدت 1 الی 2 ساعت روی پهلو بخوابد . سپس هر سه تا چهار ساعت هوا را با حداکثر قدرت با بینی به درون ریه بکشد مانند بو کشیدن . در مرحله بعد باید هوا را از دهان خود بیرون بفرستد. برای این کار می تواند درون بادکنک یا دستکش پزشکی فوت کند .

در مرحله بعد باید با سرفه های عمدی خلط را از سینه خود خارج کنید . برای این کار باید انگشتان دست خود را خم کنید ، به هم بچسبانید و با دست روی سینه بیمار بزنید . در صورت امکان بیمار می تواند بنشیند و شما به پشت او بزنید .برای تخلیه ترشحات جمع شده باید بیمار را در جهت های مختلف بخوابانید اگر سرفه کرد با دستمال خلط خارج شده را جمع کنید . در صورت لزوم می توانید ساکشن هم انجام دهید .جهت کمک به تخلیه ترشحات انگشتان دست خود را خم کنید ، به هم بچسبانید سپس با دست به رو یا پشت سینه بیمار ضربه بزنید .

بیماری هایی که با فیزیوتراپی تنفسی بهبود می یابد :

با فیزیوتراپی تنفسی می توان بیماری های زیر را بهبود بخشید :

  • ضعف در عضلات سیستم تنفسی
  • شکستگی دنده‌ها
  • واریس
  • برونشکتازی
  • ترومبوفلبیت
  • ایسکمی قلبی
  • آبسه ریه
  • جراحی در ناحیه قفسه سینه
  • بیماری‌های تنفسی مثل پنومونی یا ذات الریه
  • برونشیت مزمن
  • سرطان عناصر تنفسی
  • آمبولی ریه
  • آتلکتازی
  • آسم
  • آمـفـیـزم
  • فیزیوتراپی ریه قبل و بعد از عمل جراحی

فیزیوتراپی تنفسی

مزایای فیزیوتراپی تنفسی

از مزایای فیزیوتراپی تنفسی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • افزایش عملکرد ماهیچه های تنفسی
  • ‌اصلاح یا پیشگیری از تغییر شکل‌های وضعیتی
  • ‌بهبود تهویه
  • ‌بهبود سرفه
  • ‌تصحیح الگوی تنفس
  • ‌افزایش تحرک قفسه سینه
  • ‌جلوگیری از تجمع ترشحات ریوی
  • ‌ بهبود استقامت فعالیت‌های عمومی
  • ‌پیشگیری از آتلکتازی
  • پیشگیری از انسداد راه های هوایی و تجمع ترشحاتی که می توانند تنفس طبیعی را دچار اختلال نماید.

فیزیوتراپی تنفسی

تکنیک های فیزیوتراپی تنفسی

فیزیوتراپی تنفسی شامل تکنیک های دستی ، تکنیک های تخلیه وضعیتی و اصول و روش هایی است که در ادامه نام خواهیم برد . روش های فیزیوتراپی تنفسی بسته به شرایط بیمار به کار می رود .

  • تکنیک های دستی(تکنیک های دستی شامل شیکینگ (Shaking) ، پرکاشن (Percussion) ، ویبریشن (Vibration) ) می باشد .
  • تکنیک های تخلیه وضعیتی (طی این روش با قرار دادن بیمار در وضعیت های خاص، از نیروی جاذبه جهت به حرکت درآوردن ترشحات ریوی و هدایت آنها به سمت راه های هوایی مرکزی استفاده می شود.)
  • گرفتن سرفه (تمرینات سرفه جزء مهمی از روند درمان بیماری است . انجام سرفه مؤثر جهت حذف انسداد راه های هوایی و تمیز نگه داشتن ریه ضروری است . مهم ترین کاربرد آموزش سرفه پس از جراحی به خصوص در جراحی های ناحیه تنه است .در این جراحی ها بیمار به دلیل درد زیاد از انجام سرفه خودداری می کند که این موضوع سبب تجمع ترشحات ، انسداد مسیر های هوایی و کاهش کارایی تنفسی می شود . )
  • انجام ساکشن
  • ماساژ
  • تمرینات مــانـیـپــولاسـیــون و مــوبیلیـزاسیـون قفسه سینه (در این تمرینات حرکات فعال تنه و اندام های فوقانی با تنفس عمیق همراه می شود که این تمرینات منجر به بهبود تحرک پذیری قفسه سینه ، افزایش عمق دم و کنترل بازدم می شود .)

موارد منع کاربرد فیزیوتراپی تنفسی

گاهش اوقات نمی توان از فیزیوتراپی تنفسی استفاده کرد . در ادامه موارد منع کاربرد فیزیوتراپی تنفسی را برای شما نام خواهیم برد :

  1. جراحی اخیر مغزی: پایین قرار گرفتن سر می تواند باعث افزایش فشار داخل جمجمه شود.
  2. بیماری های ریوی حاد کنترل نشده ( ادم ریوی شدید،‌ بیماری احتقانی قلب، افیوژن وسیع پلورا، آمبولی ریوی، پنوموتوراکس)
  3. هموراژ (هموپتیز شدید): وجود مقادیر زیاد خون در خلط
  4. بی ثباتی قلبی _ ریوی (آریتمی قلبی، افزایش یا کاهش شدید فشار خون، انفارکتوس اخیر قلبی)
  5. در شکستگی های قفسه سینه و دنده ها، استفاده از برخی تکنیک های فیزیوتراپی تنفسی، ممنوعیت کاربرد دارد.

فیزیوتراپی تنفسی

ورزش های تنفسی

برای بهتر شدن وضعیت تنفس خود باید از روش های زیر برای نفس کشیدن استفاده کنید :

تنفس لب غنچه ای

در وضعیت راحت بنشینید . دهان خود را ببندید و از راه بینی یک نفس عمیق بکشید . هوا را به صورت یک دم عمیق وارد ریه های خود کنید . در حالی که لب های خود را به صورت غنچه ای در آورده اید هوا را از دهان خود خارج کنید به گونه ای که در حالت سوت زدن یا بوسیدن هستید .همان طور که می دانید هوا از بینی وارد و از دهان خارج می شود . هنگام خارج کردن نفس زمان بازدم (خارج کردن هوا از دهان ) باید دو برابر زمان دم طول بکشد . دم باید حدود دو ثانیه و بازدم چهار ثانیه باشد .

فیزیوتراپی تنفسی

تنفس دیافراگماتیک

این نوع نفس کشیدن وضعیت تنفسی را بهتر و عضله ی دیافراگم را تقویت می کند . دیافراگم عضله ای است که به صورت یک صفحه در زیر قفسه سینه قرار دارد . دیافراگم سینه را از شکم جدا می کند . این عضله در نفس کشیدن نقش مهمی دارد . تنفس دیافراگماتیک به این صورت است که باید یک دست خود را روی سینه و دست دیگر خود را روی شکم قرار دهید . طوری نفس بکشید که دست روی شکم به طرف جلو کشیده شود .  اکنون تنفس لب غنچه ای را انجام دهید و در حالی که با دست خود روی شکم فشار وارد می کنید هوا را به آرامی از ریه های خود خارج کنید . دست روی سینه را در همان حالت نگه دارید .

چنان چه خلط و ترشحاتی در ریه شما وجود دارد با سرفه مؤثر آن ها را خارج و ریه خود را پاک کنید .با این کار از بروز مشکلات بعدی و عفونت ریه جلوگیری خواهید کرد . راحت بنشینید و پاهای خود را به طرف داخل شکم کمی خم کنید . نفس عمیق بکشید وهوا را عمیقا وارد ریه های خود کنید . نفستان را به مدت دو ثانیه نگه دارید . فقط دو بار سرفه کنید .سرفه اول باعث می شود خلط و ترشحات کنده شود و سرفه دوم باعث می شود خلط خارج گردد .به اندازه کافی مکث کنید تا کنترل مجدد را به دست آورید .

مجددا از راه بینی تنفسی کوتاه و سریع انجام دهید .اگر جراحی کرده اید و در قسمتی از بدن خود بخیه دارید در حین سرفه آن محل را با دست  ، بالش ، پتوی تا شده بگیرید یا کمی فشار دهید .سپس استراحت کنید .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Button