بهترین روش درمان فتق دیسک کمر

تشخیص فتق دیسک کمر
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

تشخیص و درمان فتق دیسک کمر

مهره‌ها که ستون فقرات را در پشت تشکیل می‌دهند، توسط دیسک‌ها محافظت می‌شوند. این دیسک‌ها مانند بالش‌های کوچک، گرد هستند، با یک لایه بیرونی سخت (حلقه‌ای) که هسته را احاطه کرده است. دیسک‌هایی که بین هر یک از مهره‌های ستون فقرات قرار دارند، به عنوان ضربه‌گیر برای استخوان‌های ستون فقرات عمل می‌کنند. فتق دیسک، قطعه‌ای از هسته دیسک است که از طریق پارگی یا پارگی آنولوس، به داخل کانال نخاعی رانده می‌شود. دیسک‌هایی که دچار فتق می‌شوند، معمولاً در مراحل اولیه انحطاط هستند.

کانال نخاعی، فضای محدودی دارد که برای عصب نخاعی و قطعه دیسک جابجا شده فتق، ناکافی است. به دلیل این جابجایی، دیسک روی اعصاب نخاعی فشار می‌آورد و اغلب باعث ایجاد درد می‌شود که ممکن است شدید باشد. فتق دیسک می‌تواند در هر قسمتی از ستون فقرات ایجاد شود. فتق دیسک در قسمت تحتانی کمر (کمر)، شایع‌تر است، اما در گردن (ستون فقرات گردنی) نیز رخ می‌دهد. ناحیه‌ای که در آن درد تجربه می‌شود، به این بستگی دارد که کدام قسمت از ستون فقرات تحت تأثیر قرار گرفته است.

فتق دیسک کمر چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای اینکه بفهمید دچار فتق دیسک هستید، می‌توانید به ارتوپد یا پزشک خود مراجعه کنید. افرادی که علائم فتق دیسک کمر را نشان می‌دهند، می‌توانند انتظار داشته باشند که پزشک یک مصاحبه دقیق انجام دهد و یک معاینه فیزیکی کامل و همراه با سؤالاتی، انجام دهد. سؤالات در مورد زمان و چگونگی شروع درد معمولی است، به ویژه اگر هر نوع آسیب تروماتیک وجود داشته باشد. سؤالات دیگر ممکن است بر روی موارد زیر متمرکز شوند:

  • نوع درد. ممکن است از بیمار خواسته شود که درد را توصیف کند، از جمله محل آن و اینکه کدام فعالیت‌ها یا موقعیت‌ها باعث بهتر یا بدتر شدن آن می‌شوند.
  • شرایط پزشکی. سایر شرایط پزشکی می‌تواند یک عامل باشد. به عنوان مثال، پوکی استخوان، خطر شکستگی را افزایش می‌دهد.
  • سبک زندگی. داشتن یک کار سخت فیزیکی یا انجام منظم تعمیرات یا سایر کارهای سخت در خانه می‌تواند بر دیسک کمر فشار بیاورد.
  • تاریخچه پزشکی. پزشک احتمالاً در مورد درمان‌ها یا آسیب‌های قبلی پرس و جو خواهد کرد.
  • سابقه پزشکی خانوادگی. اگر یکی از اعضای خانواده این عارضه را داشته باشد، احتمال فتق دیسک کمر بیشتر است.

هر گونه تجربه با افسردگی یا اضطراب نیز باید بخشی از بحث باشد، زیرا این اطلاعات ممکن است در برنامه‌ریزی درمان مفید باشد.

معاینه فیزیکی برای تشخیص فتق دیسک کمر

معاینه فیزیکی برای تشخیص فتق دیسک کمر، بسیار مهم است و معمولاً شامل مشاهده خم شدن و کشش بیمار است. این ارزیابی‌ها شامل:

  • بررسی عصبی. برای تعیین اینکه آیا یک مشکل عصبی وجود دارد یا خیر، پزشک معمولاً به دنبال علائم از دست دادن حس مانند بی‌حسی و ضعف در ساق و پا است. ممکن است از بیمار خواسته شود که به طور طبیعی و روی نوک پا راه برود تا وضعیتی به نام افتادگی پا را بررسی کند که در آن عضلاتی که برای خم کردن مچ پا و انگشتان پا استفاده می‌شوند، ضعیف می‌شوند. قدرت عضلانی و رفلکس در نواحی دیگر نیز احتمالاً بررسی می‌شود. رفلکس‌ها ممکن است کندتر از حد طبیعی باشند یا اصلاً وجود نداشته باشند.

  • تست‌های دامنه حرکتی. ممکن است از بیمار خواسته شود که به جلو و عقب خم شود و از یک طرف به سمت دیگر خم شود.

  • تست بلند کردن پا. یکی از کشش‌های متداول برای آزمایش فتق دیسک، بالا بردن مستقیم پا است. برای این آزمایش، بیمار روی پشت دراز می‌کشد و پزشک به آرامی پای آسیب دیده را بالا می‌آورد تا زمانی که درد احساس شود. اگر زمانی که ساق پا با زاویه 30 تا 70 درجه بالا می‌رود، درد ایجاد شود، نشانه فتق دیسک کمر در نظر گرفته می‌شود. اگر بالا بردن پای سالم به پای آسیب‌دیده، آسیب می‌زند، همچنین نشان‌دهنده برخورد یا تحریک ریشه عصبی است. تغییرات در این کشش‌ها شامل انجام تست از حالت نشسته یا در حالی که پاها روی هم قرار دارند، می‌باشد. برخی از متون پزشکی نشان داده‌اند که تست بلند کردن صاف پا برای نشان دادن فتق دیسک کمر در افراد بالای 60 سال، مفید نیست.

  • بررسی علائم حیاتی. افزایش ضربان نبض یا فشارخون می‌تواند نشانه‌ای از درد باشد و افزایش دما ممکن است نشانه عفونت باشد.

  • نظارت بر راه رفتن. پزشک مشاهده خواهد کرد که آیا به نظر می‌رسد بیمار به دلیل درد به آرامی راه می‌رود یا راه رفتن غیرطبیعی دارد.

  • معاینه ناحیه ستون فقرات کمری. اگر التهاب در ستون فقرات کمری وجود داشته باشد، ممکن است پوست غیرطبیعی یا حساس به لمس به نظر برسد.

اگر پزشک هیچ نشانه‌ای از یک مشکل جدی مشاهده نکرد، درد شدید نیست و هیچ آسیب تروماتیکی وجود نداشته است، آزمایش‌های تصویربرداری ممکن است در این مرحله ضروری نباشد. برخی از پزشکان ترجیح می‌دهند که بیمار منتظر بماند تا ببیند آیا علائم در عرض شش هفته از بین می‌روند یا خیر، همان‌طور که برای اکثر افراد اتفاق می‌افتد.

تست‌های تصویربرداری برای تشخیص فتق دیسک کمر

آزمایش‌های تصویربرداری ممکن است در ویزیت اولیه برای رد سایر علل احتمالی علائم بیمار مانند شکستگی، تومور، عفونت یا سندرم اسب دمی انجام شود. این‌ها آزمایش‌های تصویربرداری معمولی هستند که برای تشخیص فتق دیسک استفاده می‌شوند:

  • ام آر آی(MRI). معمولاً دقیق‌ترین ارزیابی را از ناحیه ستون فقرات کمری ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که در کجا فتق رخ داده و کدام اعصاب تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. اغلب، اسکن ام آر آی برای کمک به برنامه‌ریزی جراحی تجویز می‌شود. می‌تواند نشان دهد که فتق دیسک کجاست و چگونه به ریشه عصبی برخورد می‌کند.
  • سی ‌تی ‌اسکن. اگر دلیلی وجود داشته باشد که ام آر آی، توصیه نمی‌شود، احتمال بیشتری دارد.
  • اشعه ایکس. عمدتاً برای رد مشکلاتی مانند شکستگی استخوان، ناهنجاری‌های استخوانی، عفونت، تومور یا مشکلات در راستای ستون فقرات استفاده می‌شود. اشعه ایکس معمولاً به تنهایی برای تشخیص فتق دیسک استفاده نمی‌شود.
  • سی تی میلوگرام.(CT myelogram) یک اسکن توموگرافی کامپیوتری با استفاده از رنگ کنتراست در مایع نخاعی و با اشعه ایکس برای مشاهده رنگ است. این می‌تواند هم، اندازه و هم، محل فتق را نشان دهد، اما تهاجمی است.
  • الکترومیوگرافی (EMG) می‌تواند مشخص کند که کدام ریشه عصبی تحت تأثیر قرار گرفته است.
بیشتر بدانید:  تعویض مفصل لگن

تست‌های تصویربرداری به تنهایی نمی‌توانند فتق دیسک را تشخیص دهند. در برخی موارد، اسکن ام آر آی ممکن است فتق دیسک کمر پیشرفته را نشان دهد، اما فرد درد یا علائم دیگری ندارد. دلیل فقدان علائم مشخص نیست، اما برخی از متخصصان پزشکی حدس می‌زنند که فتق دیسک حتی گسترده‌تر از آن چیزی است که معمولاً تصور می‌شود و اغلب بخشی طبیعی از پیری است. چالش اصلی در تشخیص فتق دیسک کمر، نیاز به تمایز این بیماری از سایر علل است. برای رسیدن به تشخیص صحیح و شروع درمان باید این علل دیگر را رد کرد.

درمان غیر جراحی فتق دیسک کمر

اکثر موارد علائم فتق دیسک کمر خود به خود در عرض شش هفته برطرف می‌شود، بنابراین به بیماران توصیه می‌شود که درمان‌های غیر جراحی را شروع کنند. با این حال، این می‌تواند با ماهیت و شدت علائم متفاوت باشد.

کنترل اولیه درد برای فتق دیسک کمر

کنترل درد شدید، فوری‌ترین نیاز در هنگام بروز علائم است. گزینه‌های اولیه کنترل درد احتمالاً شامل موارد زیر است:

  • سرما درمانی. استفاده از یخ یا کیسه سرد ممکن است برای کاهش التهاب اولیه و اسپاسم عضلانی مرتبط با فتق دیسک کمر مفید باشد. ماساژ یخ نیز می‌تواند مفید باشد. یخ در 48 ساعت اول پس از شروع کمردرد بیشترین تأثیر را دارد.
  • داروهای ضد درد. پزشک ممکن است داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی بدون نسخه (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن را برای درمان درد و التهاب توصیه کند.
  • شل کننده‌های عضلانی. اسپاسم عضلانی ممکن است همراه با فتق دیسک کمر باشد و این داروهای تجویزی ممکن است اسپاسم های دردناک را تسکین دهند.
  • گرما درمانی. استفاده از گرما می‌تواند به تسکین اسپاسم دردناک عضلانی پس از 48 ساعت اول کمک کند. پدهای گرمایشی، کمپرس گرم و روکش‌های حرارتی چسبی همگی گزینه‌های خوبی هستند. گرمای مرطوب، مانند حمام آب گرم، ممکن است ترجیح داده شود.
بیشتر بدانید:  تأثیر آرتروپلاستی بر بهبود عملکرد مفاصل

استراحت در بستر برای درد شدید بهتر است به یک یا دو روز محدود شود، زیرا استراحت طولانی منجر به سفتی و درد بیشتر می‌شود. پس از آن زمان، فعالیت سبک و حرکت مکرر – با استراحت در صورت نیاز – توصیه می‌شود. از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش‌های سنگین باید اجتناب شود.

درمان‌های اضافی برای فتق دیسک کمر

این درمان‌های دیگر، اغلب برای تسکین درد طولانی‌مدت مفید هستند:

  • فیزیوتراپی در آموزش کشش‌های هدفمند و تمرینات توان‌بخشی، مهم است. این برنامه همچنین ممکن است راه‌های ایمن‌تری را برای انجام فعالیت‌های معمولی مانند بلند کردن و راه رفتن به بیمار آموزش دهد.
  • تزریق اپیدورال داروهای استروئیدی می‌تواند در برخی موارد باعث تسکین درد شود. هدف از تزریق استروئید اپیدورال، تسکین درد کافی برای بیمار است تا بتواند در توان‌بخشی پیشرفت کند. اثرات متفاوت است و تسکین درد موقتی است.
  • دست‌کاری ستون فقرات که توسط متخصص کایروپراکتیک یا استئوپات انجام می‌شود نیز ممکن است درد را کاهش داده و محیط درمانی بهتری را فراهم کند.
  • در طب سوزنی از سوزن‌های نازک به اندازه مو استفاده می‌شود که در نزدیکی ناحیه درد وارد پوست می‌شوند. سازمان غذا و داروی ایالات‌متحده طب سوزنی را به عنوان درمانی برای کمردرد تائید کرده است.
  • درمان شناختی رفتاری می‌تواند در مدیریت درد سیاتیک مفید باشد. این درمان به افراد کمک می‌کند تا رفتارهای خود تخریب کننده را کنترل و تغییر دهند. یک درمانگر در جلسات حضوری یا آنلاین به بیمار کمک می‌کند. یک درمانگر همچنین ممکن است در آموزش تکنیک‌هایی مانند مراقبه ذهنی و تجسم برای کاهش درد مفید باشد.
  • ماساژ درمانی می‌تواند با افزایش گردش خون، شل کردن عضلات و آزادسازی مسکن‌های طبیعی بدن به نام اندورفین، کمردرد را کاهش دهد.
بیشتر بدانید:  آسیب‌ های ناشی از فعالیت بیش از حد در کودکان و درمان آن‌ها

گزینه‌های درمانی برای فتق دیسک کمر تا حد زیادی به مدت‌ زمانی که بیمار علائم داشته است و شدت درد بستگی دارد. علائم خاص (مانند ضعف یا بی‌حسی) و سن بیمار نیز ممکن است از عوامل باشند.

جراحی دیسک کمر

اگر درد و سایر علائم فتق دیسک کمر پس از شش هفته ادامه یابد، اغلب جراحی در نظر گرفته می‌شود. فتق دیسک کمر، شایع‌ترین دلیل جراحی ستون فقرات در بزرگ‌سالان در طول سال‌های کاری است. ممکن است جراحی توصیه شود اگر:

  • درد شدید وجود دارد و فرد در حفظ سطح معقول عملکردهای روزانه مانند ایستادن یا راه رفتن مشکل دارد.
  • فرد، علائم عصبی پیش‌رونده‌ای مانند بدتر شدن ضعف پا و یا بی‌حسی را تجربه می‌کند.
  • از دست دادن عملکرد روده و مثانه وجود دارد.
  • داروها، فیزیوتراپی و یا سایر درمان‌های غیر جراحی علائم را به میزان قابل‌توجهی کاهش نداده‌اند.

در برخی موارد، قبل از اینکه بیمار شش هفته مراقبت‌های غیر جراحی را کامل کند، به جراحی نیاز است.

روش‌های میکرودیسککتومی برای فتق دیسک کمر

دو روش کم تهاجمی، میکرودیسککتومی و میکرودیسککتومی آندوسکوپی، معمولاً برای فتق دیسک کمر توصیه می‌شود. این روش‌ها فشار را از روی ریشه عصبی برداشته و محیط بهبودی بهتری را برای دیسک فراهم می‌کند. معمولاً فقط بخش کوچکی از دیسک که به ریشه عصبی فشار می‌آورد باید برداشته شود و بیشتر دیسک سالم می‌ماند. در میکرودیسککتومی از برش‌های کوچک استفاده می‌شود. برای جراحی میکرودیسککتومی آندوسکوپی، ابزارها از طریق یک لوله یا لوله‌های نازک وارد می‌شوند تا اختلال در بافت اطراف به حداقل برسد. یک دوربین کوچک را می‌توان از طریق یک لوله وارد کرد تا تصویری را برای جراح فراهم کند. هر دو نوع جراحی معمولاً به صورت سرپایی یا با یک شب اقامت در بیمارستان انجام می‌شود. اکثر بیماران می‌توانند در عرض یک تا سه هفته به سر کار و روال معمول خود بازگردند.

جراحی دیسک کمر، چقدر موفقیت‌آمیز است؟

جراحی دیسک کمر دارای میزان موفقیت بالایی است. یک مطالعه پزشکی گسترده نتایج خوب یا عالی را برای 84 درصد از کسانی که میکرودیسککتومی انجام می‌دهند و نزدیک به 80 درصد برای کسانی که میکرودیسککتومی آندوسکوپی انجام می‌دهند، گزارش کرده است. میکرودیسککتومی و میکرودیسککتومی آندوسکوپی به ویژه برای تسکین درد ساق پا که معمولاً سیاتیک نامیده می‌شود، مفید هستند. این روش‌ها در کاهش کمردرد، موفقیت‌آمیز نبوده و معمولاً اگر مشکل اصلی کمردرد باشد، انجام نمی‌شوند. یک مطالعه نشان داد، افرادی که برای فتق دیسک کمر تحت عمل جراحی قرار گرفتند تا دو سال نسبت به افرادی که درمان غیر جراحی داشتند، علائم بهبود بیشتری را تجربه کردند. در حالی که میکرودیسککتومی و میکرودیسککتومی اندوسکوپیک، به عنوان روش‌های کم‌خطر در نظر گرفته می‌شوند، همه جراحی‌ها دارای خطراتی هستند.

کلینیک مجهز و تخصصی فیزیوتراپی ایرانیان

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه تحت مدیریت علی رضا صدیقی و دکتر مهدی صدیقی متخصص طب فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه اینستاگرام فیزیوتراپی ایرانیان مراجعه نمایید.

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست