نشانه های کمبود کلسیم در بدن

هیپوکلسمی که به عنوان بیماری کمبود کلسیم نیز شناخته می شود، زمانی رخ می دهد که سطح کلسیم خون پایین باشد. کمبود کلسیم می تواند مشکلاتی را در بدن به وجود آورد که بسته به شدت آن، علائم متفاوت است.
کمبود کلسیم در بدن
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

نشانه های کمبود کلسیم در بدن

کلسیم، یک ماده معدنی ضروری است که در غذاهایی مانند لبنیات و تا حدی غذاهای دریایی و سبزیجات برگ‌دار یافت می ‌شود. هنگامی که فرد کلسیم کافی را در رژیم غذایی یا از طریق مکمل ها دریافت نمی کند، کمبود آن ممکن است رخ دهد که منجر به علائمی مانند دردهای عضلانی یا استخوان های شکننده می شود. کمبود طولانی مدت کلسیم همچنین می تواند منجر به تغییرات دندانی، آب مروارید و حتی تغییرات در مغز شود. کمبود کلسیم ممکن است علائم اولیه ایجاد نکند. کمبود کلسیم معمولاً خفیف است، اما بدون درمان، می تواند تهدید کننده زندگی باشد. در این مقاله نحوه پیشگیری یا درمان بیماری کمبود کلسیم را شرح می دهیم. همچنین علائم آن و افرادی که در معرض خطر هستند را، توضیح می دهیم. پس در ادامه، همراه ما باشید.

ویژگی های ماده معدنی کلسیم

کلسیم، یک ماده معدنی موجود در بدن انسان است که 99 درصد کلسیم آن در بدن، دندان ‌ها و استخوان‌ ها و همچنین خون، ماهیچه ‌ها و مایع بین سلول ها ذخیره می شود. بنابراین وجود این ماده معدنی فراوان برای عملکرد صحیح بدن انسان حیاتی است. کلسیم برای انقباض مناسب ماهیچه ها، از جمله آنهایی که در دیواره رگ های خونی اتفاق می افتد، مورد نیاز است. کلسیم همچنین برای کمک به ترشح هورمون ها و آنزیم ها در سراسر بدن استفاده می شود. از طریق استفاده از انتقال دهنده های عصبی، کلسیم امکان انتقال تکانه ها را بین مغز و کل سیستم عصبی فراهم می کند.

کلسیم در حفظ ضربان قلب ثابت و همچنین حمل و نقل یون ها از طریق غشای سلولی نقش دارد. در مجموع، چندین عملکرد مختلف بدن به مقدار کافی کلسیم در بدن بستگی دارد. مقدار کلسیم مورد نیاز یک فرد در درجه اول به سن بستگی دارد. به عنوان مثال، کودکان به کلسیم بیشتری نیاز دارند، زیرا ساختارهای اسکلتی آنها هنوز در حال رشد است، در حالی که به افراد مسن تر، به ویژه زنان، اغلب توصیه می شود که مکمل های کلسیم مصرف کنند، زیرا سن آنها باعث می شود آنها در معرض خطر بیشتری برای پوکی استخوان باشند. همچنین ممکن است از افرادی که از شرایط پزشکی خاصی رنج می برند، خواسته شود که کلسیم مصرفی خود را افزایش دهند.

کمبود کلسیم (هیپوکلسمی) چیست؟

هیپوکلسمی، سطح بسیار پایین کلسیم در خون است. بسته به شدت، علائم می تواند از خفیف یا غیر قابل توجه تا جدی و تهدید کننده زندگی متغیر باشد. کمبود کلسیم می تواند هم حاد و هم مزمن باشد. وقتی کلسیم کافی دریافت نمی کنید، خطر ابتلا به اختلالاتی مانند پوکی استخوان، استئوپنی و بیماری کمبود کلسیم (هیپوکلسمی) در شما افزایش می یابد. کودکانی که کلسیم کافی دریافت نمی کنند، ممکن است در بزرگسالی به اندازه کافی رشد نکنند.

آیا بیماری کمبود کلسیم شایع است؟

در حالی که کارشناسان بهداشت هنوز مشخص نکرده اند که این کمبود چقدر شایع است، گروه هایی که در معرض خطر بالاتری هستند، عبارتند از:

  • افراد یائسه
  • افراد مبتلا به آمنوره، عدم قاعدگی
  • افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز
  • افرادی که رژیم های گیاهخواری یا وگان دارند.

در ایالات متحده، زنان بزرگتر از 4 سال و به ویژه دختران نوجوان و مردان 9 تا 18 ساله یا بزرگتر از 51 سال نیز ممکن است در معرض خطر بیشتری از کمبود باشند. بر اساس برآوردهای منتشر شده، 3.5 میلیارد نفر از مردم جهان به دلیل مصرف کم رژیم غذایی در معرض خطر کمبود کلسیم هستند. در همین حال، محققان گزارش دادند که کمبود کلسیم هنوز در بین افراد مبتلا به بیماری های مزمن رایج است. به طور کلی، زنان نسبت به مردان کمتر احتمال دارد که کلسیم کافی را از رژیم غذایی خود دریافت کنند. به همین دلیل هم هست که بسیاری از زنان بدون اینکه بدانند، سطوح پایینی از کلسیم دارند.

چه چیزی باعث هیپوکلسمی می شود؟

بسیاری از افراد با افزایش سن در معرض خطر کمبود کلسیم هستند. این کمبود ممکن است به دلیل عوامل مختلفی باشد، از جمله:

  • مصرف ناکافی کلسیم در یک دوره طولانی مدت، به ویژه در دوران کودکی
  • داروهایی که ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهند.
  • عدم تحمل رژیم غذایی به غذاهای غنی از کلسیم
  • تغییرات هورمونی به خصوص در زنان
  • برخی عوامل ژنتیکی
بیشتر بدانید:  هزینه فیزیوتراپی ورزشی برای ورزشکاران

اطمینان از دریافت مناسب کلسیم در تمام سنین مهم است. زنان باید زودتر از مردان دریافت کلسیم خود را از میانسالی افزایش دهند. با نزدیک شدن به یائسگی یک زن، تأمین نیاز کلسیم ضروری است. در دوران یائسگی، زنان باید مصرف کلسیم خود را افزایش دهند تا خطر ابتلا به پوکی استخوان و بیماری کمبود کلسیم را کاهش دهند. کاهش هورمون استروژن در دوران یائسگی باعث می ‌شود که استخوان ‌های آن ها سریع ‌تر نازک شوند. اختلال هورمونی هیپوپاراتیروئیدیسم نیز ممکن است باعث بیماری کمبود کلسیم شود.

افراد مبتلا به این بیماری به اندازه کافی هورمون پاراتیروئید تولید نمی کنند که سطح کلسیم خون را کنترل می کند. سایر علل هیپوکلسمی عبارتند از: سوء تغذیه و سوء جذب. سوءتغذیه زمانی است که شما مواد مغذی کافی دریافت نمی کنید، در حالی که سوء جذب زمانی است که بدن شما نمی تواند ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز را از غذایی که می خورید، جذب کند.

دیگر عواملی که منجر به ایجاد هیپوکلسمی می شود

عوامل دیگری که در کمبود کلسیم موجود نقش دارد، عبارت است از:

  • سطوح پایین ویتامین D که جذب کلسیم را دشوارتر می کند.
  • مصرف یک سری از داروها، مانند فنی توئین، فنوباربیتال، ریفامپین، کورتیکواستروئیدها و داروهای مورد استفاده برای درمان سطوح کلسیم بالا
  • پانکراتیت
  • هیپرمنیزیمی و هیپومنیزیمی
  • هیپر فسفاتمی
  • شوک سپتیک
  • انتقال خون گسترده
  • نارسایی کلیه
  • داروهای شیمی درمانی خاص
  • برداشتن بافت غده پاراتیروئید به عنوان بخشی از جراحی برای برداشتن غده تیروئید

اگر دوز روزانه کلسیم خود را از دست بدهید، یک شبه دچار کمبود کلسیم نخواهید شد. اما همچنان مهم است که هر روز برای دریافت کلسیم کافی تلاش کنید، زیرا بدن به سرعت از آن استفاده می کند. وگان ها به دلیل عدم مصرف لبنیات غنی از کلسیم به احتمال زیاد به سرعت دچار کمبود کلسیم می شوند. کمبود کلسیم علائم کوتاه مدتی ایجاد نمی کند، زیرا بدن با دریافت مستقیم کلسیم از استخوان ها سطح کلسیم را حفظ می کند. اما سطوح پایین طولانی مدت کلسیم می تواند اثرات جدی داشته باشد.

علائم و نشانه های کمبود کلسیم در بدن

کلسیم برای بسیاری از عملکرد های بدن ضروری است، بنابراین کمبود آن می تواند اثرات گسترده ای از جمله روی عضلات، استخوان ها و دندان ها و همچنین بر سلامت روان داشته باشد. اگر مصرف کم رژیم غذایی عامل کمبود این ماده ضروری باشد، معمولاً علائم اولیه وجود ندارد. در بلندمدت، فرد ممکن است استئوپنی یا تراکم استخوان پایین را تجربه کند. بدون درمان، این می تواند منجر به پوکی استخوان یا استخوان های شکننده شود. با این حال، رژیم غذایی معمولاً مسئول این وضعیت نیست. در واقع کمبود کلسیم در درجه اول ناشی از مشکلات یا درمان‌های سلامتی است، مانند نارسایی کلیه، برداشتن معده، یا استفاده از برخی داروها، مانند دیورتیک‌ ها. موارد زیر با جزئیات بیشتری به علائم کمبود کلسیم می ‌پردازند:

مشکلات عضلانی

فردی که دچار کمبود کلسیم است، ممکن است موارد زیر را تجربه کند:

  • درد عضلانی، گرفتگی و اسپاسم
  • درد در ران ها و بازوها هنگام راه رفتن یا حرکت
  • بی حسی و گزگز در دست ها، بازوها و پاها و همچنین اطراف دهان

این علائم ممکن است بیایند و بروند، اما تمایلی به ناپدید شدن با فعالیت ندارند. احساسات شدیدتر ممکن است نشان دهنده کمبود شدیدتر باشد که همچنین می تواند منجر به مشکلاتی مانند تشنج، آریتمی ها، مرگ و خستگی مفرط شود. سطوح پایین کلسیم می تواند باعث خستگی مفرط شود که شامل کمبود انرژی و احساس کلی سستی است. همچنین می تواند منجر به بی خوابی شود. خستگی مرتبط با کمبود کلسیم همچنین می تواند شامل سبکی سر، سرگیجه و مه مغزی باشد که با کمبود تمرکز، فراموشی و گیجی مشخص می شود.

بیشتر بدانید:  7 فواید آب درمانی برای کودکان فلج مغزی

مشکلات ناخن و پوست

کمبود طولانی مدت کلسیم می تواند باعث موارد زیر شود:

  • پوست خشک
  • ناخن های خشک یا شکننده
  • آلوپسی که باعث ریزش مو به صورت تکه ‌ای می ‌شود.
  • اگزما یا التهاب پوست که می تواند منجر به خارش یا خشکی لکه ها شود.
  • پسوریازیس

استئوپنی و پوکی استخوان

استئوپنی و پوکی استخوان

استخوان ها به خوبی کلسیم را ذخیره می کنند، اما برای قوی ماندن به سطوح بالایی نیاز دارند. وقتی سطح کلی کلسیم پایین باشد، بدن می ‌تواند استخوان ‌ها را شکننده و مستعد آسیب‌دیدگی کند. با گذشت زمان، کمبود کلسیم می تواند باعث استئوپنی، کاهش تراکم مواد معدنی در استخوان ها شود. این می تواند منجر به پوکی استخوان شود که باعث نازک شدن استخوان ها و آسیب پذیر شدن در برابر شکستگی و همچنین درد و مشکلات در وضعیت بدنی می شود. ممکن است سال ها طول بکشد تا پوکی استخوان و سایر عوارض ناشی از کمبود کلسیم ایجاد شود.

PMS شدید

سطوح پایین کلسیم با سندرم پیش از قاعدگی شدید (PMS) مرتبط است. شرکت کنندگان در یک مطالعه پس از مصرف روزانه 500 میلی گرم کلسیم به مدت 2 ماه، بهبود خلق و خو و کاهش میزان احتباس مایعات را گزارش کردند. محققان به این نتیجه رسیدند که سطوح پایین ویتامین D و کلسیم در نیمه دوم چرخه قاعدگی ممکن است به علائم PMS کمک کند. این تیم تحقیقاتی پیشنهاد کردند که مکمل ها ممکن است به تسکین علائم کمک کنند.

مشکلات دندانی

وقتی بدن کمبود کلسیم داشته باشد، آن را از منابعی مانند دندان بیرون می کشد. این می تواند منجر به مشکلات دندانی شود، از جمله: پوسیدگی دندان، دندان های شکننده، لثه های تحریک شده و ریشه های ضعیف دندان. همچنین کمبود کلسیم در نوزاد می تواند رشد دندان ها را مختل کند.

افسردگی

برخی از شواهد نشان می دهد که کمبود کلسیم ممکن است با اختلالات خلقی، از جمله افسردگی مرتبط باشد، اگرچه تأیید این امر به تحقیقات بیشتری نیاز دارد. هرکسی که مشکوک است که کمبود کلسیم در بروز علائم افسردگی نقش دارد، باید با پزشک مشورت کند. پس از بررسی سطح کلسیم فرد، پزشک ممکن است مکمل کلسیم را توصیه کند.

نحوه تشخیص بیماری کمبود کلسیم

اگر علائم بیماری کمبود کلسیم را دارید، با پزشک خود تماس بگیرید. آنها تاریخچه پزشکی شما را بررسی می کنند و از شما در مورد سابقه خانوادگی کمبود کلسیم و پوکی استخوان می پرسند. اگر پزشک شما به کمبود کلسیم مشکوک باشد، برای بررسی سطح کلسیم خون شما نمونه خون می گیرد. پزشک سطح کل کلسیم، سطح آلبومین و سطح کلسیم یونیزه یا «آزاد» شما را اندازه گیری می کند. آلبومین، پروتئینی است که به کلسیم متصل شده و آن را از طریق خون منتقل می کند.

سطوح پایین کلسیم در خون شما ممکن است تشخیص بیماری کمبود کلسیم را تایید کند. سطوح نرمال کلسیم برای بزرگسالان می تواند از 8.8 تا 10.4 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) باشد. اگر سطح کلسیم شما کمتر از 8.8 میلی گرم در دسی لیتر باشد، ممکن است در معرض خطر بیماری کمبود کلسیم باشید. کودکان و نوجوانان معمولاً سطح کلسیم خون بالاتری نسبت به بزرگسالان دارند.

هیپوکلسمی در نوزادان

هیپوکلسمی نوزادی در نوزادان بلافاصله پس از تولد رخ می دهد. در اکثر موارد، هیپوکلسمی نوزادی در دو روز اول پس از تولد رخ می دهد. اما هیپوکلسمی دیررس می تواند سه روز پس از تولد یا بعد از آن رخ دهد. عوامل خطر برای نوزادان شامل کوچک بودن نسبت به سن و دیابت مادر است. هیپوکلسمی دیررس اغلب ناشی از نوشیدن شیر گاو یا شیر خشک حاوی فسفات زیاد است. علائم هیپوکلسمی نوزادان عبارتند از:

  • بی قراری
  • تغذیه ضعیف
  • تشنج
  • آپنه یا تنفس کند
  • ضربان قلب سریع تر از حد طبیعی

تشخیص با آزمایش خون نوزاد برای سطح کلسیم کل یا سطح کلسیم یونیزه شده انجام می شود. سطح گلوکز نوزاد نیز برای رد هیپوگلیسمی آزمایش خواهد شد. درمان معمولاً شامل تزریق داخل وریدی گلوکونات کلسیم و به دنبال آن چند روز مکمل کلسیم خوراکی است.

بیشتر بدانید:  علائم و تمرینات مؤثر برای بهبود عصب باریکش یا عصب تحت فشار

روش های درمان هیپوکلسمی

کمبود کلسیم معمولاً به راحتی قابل درمان است. معمولاً شامل افزودن کلسیم بیشتر به رژیم غذایی شما می شود. با مصرف زیاد مکمل های کلسیم، خوددرمانی نکنید. مصرف کلسیم بیش از دوز توصیه شده بدون تأیید پزشک، می تواند منجر به مشکلات جدی مانند سنگ کلیه شود. مکمل های کلسیمی که معمولاً توصیه می شود، عبارتند از:

  • کربنات کلسیم که کم هزینه ترین و دارای بیشترین کلسیم عنصری است.
  • سیترات کلسیم که به راحتی جذب می شود.
  • فسفات کلسیم که به راحتی جذب می شود و باعث یبوست نمی شود.
  • مکمل های کلسیم به شکل های مایع، قرص و جویدنی در دسترس هستند.

توجه به این نکته مهم است که برخی از داروها می توانند با مکمل های کلسیم تداخل منفی داشته باشند. این داروها عبارتند از:

  • بتا بلوکرهای فشار خون مانند آتنولول که در صورت مصرف دو ساعت پس از مصرف مکمل های کلسیم ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهد.
  • آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم که ممکن است سطح آلومینیوم خون را افزایش دهد.
  • جذب کننده های اسید صفراوی کاهش دهنده کلسترول مانند کلستیپول که ممکن است جذب کلسیم را کاهش داده و از دست دادن کلسیم در ادرار را افزایش دهد.
  • داروهای استروژن که می تواند به افزایش سطح کلسیم خون کمک کند.
  • دیگوکسین، زیرا سطوح بالای کلسیم می تواند سمیت دیگوکسین را افزایش دهد.
  • دیورتیک ها که می توانند سطح کلسیم را افزایش دهند (هیدروکلروتیازید) یا سطح کلسیم را در خون کاهش دهند (فروزماید).
  • آنتی بیوتیک های خاصی مانند فلوروکینولون ها و تتراسایکلین ها که جذب آنها را می توان با مکمل های کلسیم کاهش داد.

گاهی اوقات تغییر رژیم غذایی و مکمل ها برای درمان کمبود کلسیم کافی نیست. در این مورد، ممکن است پزشک بخواهد با تزریق منظم کلسیم، سطح کلسیم شما را تنظیم کند. می توانید انتظار داشته باشید که در چند هفته اول درمان نتایج را مشاهده کنید. موارد شدید بیماری کمبود کلسیم در فواصل یک تا سه ماهه بررسی می شود.

جمع بندی

اگرچه کمبود کلسیم غیرمعمول است، اما بیشتر مردم مقادیر کافی از این ماده معدنی ضروری را مصرف نمی کنند و این امر آنها را در معرض خطر بیشتری قرار می دهد. گیاهخواران و کسانی که عدم تحمل لاکتوز دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آن هستند. اگر دچار اسپاسم عضلانی یا شکستگی مکرر استخوان می ‌شوید، با پزشک خود تماس بگیرید، زیرا با آزمایش خون می‌تواند تشخیص دهد که آیا کمبود کلسیم دارید یا خیر و به شما کمک می ‌کند تا برنامه ‌ای برای افزایش سطح کلسیم در بدنتان ایجاد کنید.

سؤالات متداول

کمبود کلسیم یا هیپوکلسمی چیست؟

هیپوکلسمی، سطح بسیار پایین کلسیم در خون است. بسته به شدت، علائم می تواند از خفیف یا غیر قابل توجه تا جدی و تهدید کننده زندگی متغیر باشد.

چه عواملی منجر به هیپوکلسمی می شود؟

مصرف ناکافی کلسیم در یک دوره طولانی مدت، به ویژه در دوران کودکی، داروهایی که ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهند، عدم تحمل رژیم غذایی به غذاهای غنی از کلسیم، تغییرات هورمونی به خصوص در زنان، برخی عوامل ژنتیکی

چه علائمی نشانه کمبود کلسیم در بدن است؟

ایجاد مشکلات دندانی، مشکلات پوست و ناخن، PMS شدید، پوکی استخوان

کلینیک مجهز و تخصصی فیزیوتراپی ایرانیان در اصفهان

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه تحت مدیریت علی رضا صدیقی و دکتر مهدی صدیقی متخصص طب فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه اینستاگرام فیزیوتراپی ایرانیان مراجعه نمایید.

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست