میلیت یا التهاب نخاع

میلیت عرضی (Transverse Myelitis) نوعی التهاب نخاعی است ،بخشی از سیستم عصبی مرکزی که تکانه هایی را از مغز به اعصاب بدن می فرستد.نخاع همچنین اطلاعات حسی را به مغز منتقل می کند. اصطلاح میلیت به التهاب نخاع اشاره دارد. این اختلال معمولاً بین سنین ۱۰ تا ۱۹ سال و…
التهاب نخاعی
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

میلیت یا التهاب نخاع

میلیت عرضی التهاب دو طرف یک بخش از نخاع است. این اختلال عصبی اغلب به مواد عایق پوشاننده رشته‌های سلول عصبی (میلین) آسیب می‌رساند. میلیت عرضی پیام‌هایی را که اعصاب رشته نخاعی به سراسر بدن می‌فرستند قطع می‌کند. این موضوع می‌تواند باعث درد، ضعف عضلانی، فلج، مشکلات حسی یا اختلال عملکرد مثانه و روده شود.

علل مختلفی برای میلیت عرضی وجود دارد، از جمله عفونت‌ها و اختلالات سیستم ایمنی که به بافت‌های بدن حمله می‌کنند. این بیماری می‌تواند ناشی از سایر اختلالات میلین، مانند مولتیپل اسکلروزیس هم باشد. سایر بیماری‌ها، مانند سکته مغزی نخاع، اغلب با میلیت عرضی اشتباه گرفته می‌شوند. درمان میلیت عرضی شامل داروها و درمان توان‌بخشی است. اکثر افراد مبتلا به میلیت عرضی حداقل تا حدی بهبود می‌یابند. افرادی که حملات شدید دارند، گاهی اوقات با ناتوانی‌های اساسی به زندگی خود ادامه می‌دهند.

علائم بیماری میلیت چیست؟

میلیت عرضی (TM) یک اختلال ناشی از التهاب طناب نخاعی است. تشخیص التهاب نخاع از طریق علائم و نشانه‌های اختلال عملکرد عصبی در دستگاه های حرکتی و حسی در دو طرف نخاع امکان پذیر است. دخالت مسیرهای کنترل حرکتی و حسی اغلب باعث تغییر حس، ضعف و گاهی اوقات اختلال در عملکرد مثانه یا روده می‌شود.

علائم و نشانه‌های معمول عبارتند از:

درد

درد میلیت عرضی ممکن است به طور ناگهانی در قسمت پایین کمر شما شروع شود. درد شدید ممکن است به پاها یا بازوها یا اطراف سینه یا شکم شما منتقل شود. علائم درد بر اساس بخشی از نخاع شما که تحت‌تأثیر قرار گرفته متفاوت است.

احساسات غیرطبیعی 

برخی از افراد مبتلا به میلیت عرضی احساس بی‌حسی، گزگز، سردی یا سوزش را گزارش می‌دهند. برخی به‌خصوص حتی به لمس لباس یا گرما یا سرمای شدید حساس هستند. ممکن است احساس کنید چیزی به‌شدت پوست سینه، شکم یا پاهای شما را مچاله می‌کند.

ضعف در بازوها یا پاها

برخی از افراد متوجه سنگینی در پاها می‌شوند، یا این که در حال تلوتلوخوردن یا کشیدن یک پا هستند. برخی دیگر ممکن است دچار ضعف شدید یا حتی فلج کامل شوند.

مشکلات مثانه و روده

این ممکن است شامل نیاز به تکرر ادرار، بی‌اختیاری ادرار، مشکل در دفع ادرار و یبوست باشد.

بروز این علائم ممکن است به صورت یکنواخت نباشد، به عنوان مثال، این نوع عارضه ممکن است در عملکرد پاها‌، دست‌ها یا هر دو تاثیر بگذارد. همچنین امکان بروز اسپاسم عضلانی و درد در ناحیه پاها و تنه وجود دارد. شدت بروز علائم این بیماری بستگی به میزان التهاب و تخریب غلاف میلین در اطراف نورون‌ها دارد ، هر چه شدت پیش‌روی و تخریب پوشش نورن‌ها بیشتر باشد علائم این بیماری با شدت بیشتری بروز پیدا می‌کنند.علائم و نشانه‌های میلیت عرضی معمولاً طی چند ساعت تا چند روز ایجاد می‌شوند و گاهی ممکن است به‌تدریج طی چند هفته پیشرفت کنند.

میلیت یا التهاب نخاعی

چه دلایلی باعث بروز التهاب نخاع می‌شود؟

میلیت یا التهاب نخاعی در ۶۰ درصد موارد آیدیوپاتیک است؛ اصطلاح آیدیوپاتیک به معنی ناشناخته بودن علت است و برای بیماری‌هایی که نمی‌توان علت آن را تعیین کرد استفاده می‌شود. علت بیماری میلیت را در ۴۰ درصد موارد به اختلالات خود ایمنی ارتباط می‌دهند. شایع‌ترین اختلالات خود ایمنی که باعث بروز میلیت می‌شوند، عبارتند از:

  • مولتیپل اسکلروزیس
  • نورومیلیت اپتیکا
  • لوپوس اریتماتوز سیستمیک
  • سندروم شوگران
  • سارکوئیدوز

ارتباط میان کووید-۱۹ و سایر ویروس ها با میلیت

در تشخیص التهاب نخاعی اگر موارد فوق به عنوان عامل بیماری زایی اثبات نشود، علت التهاب نخاع را می‌توان به عوامل بیماری زا از جمله عفونت‌های ویروسی ارتباط داد. با توجه به شیوع ویروس کرونا در سال‌های اخیر، برخی از تحقیقات حاکی از وجود ارتباط میان کووید-۱۹ با میلیت است. این ارتباط هنوز به طور قطع به اثبات نرسیده اما با توجه به ویروسی بودن بیماری کرونا، احتمال ایجاد میلیت عرضی حاد به دنبال درگیری با ویروس کرونا وجود دارد.

دلیل دقیق میلیت عرضی مشخص نیست. گاهی اوقات برای این بیماری هیچ علت شناخته شده‌ای وجود ندارد. عفونت‌های ویروسی، باکتریایی و قارچی که بر نخاع تأثیر می‌گذارند ممکن است باعث میلیت عرضی شوند. در بیشتر موارد، اختلال التهابی پس از بهبودی از عفونت ظاهر می‌شود.

ویروس‌های مرتبط با میلیت عرضی عبارتند از:

  • ویروس‌های تب‌خال، از جمله عامل ایجاد زونا و آبله‌مرغان (زوستر)
  • سیتومگالوویروس
  • اپشتین بار
  • اچ‌آی‌وی
  • انتروویروس‌هایی مانند فلج اطفال و ویروس کوکساکی
  • نیل غربی
  • اکو ویروس
  • زیکا
  • آنفولانزا
  • هپاتیت B
  • اوریون، سرخک و سرخجه

سایر ویروس‌ها ممکن است بدون این که مستقیماً نخاع را آلوده کنند واکنش خودایمنی ایجاد کنند.

عفونت‌های باکتریایی مرتبط با میلیت عرضی عبارتند از:

  • بیماری لایم
  • سیفلیس
  • بیماری سل

پزشک با چه روش‌هایی بیماری شما را تشخیص می‌دهد؟

میلیت یا التهاب نخاع نوعی سندروم بالینی است که همه گروه‌های سنی اعم از کودک تا خردسال را بدون توجه به سابقه بیماری خانوادگی و جنسیت تحت تاثیر قرار می‌دهد. تشخیص التهاب نخاعی در افراد جوان‌تر برای پزشک گمراه کننده است زیرا ممکن است اولین نشانه‌های این بیماری مانند مولتیپل اسکلروزیس یا نورومیلیت اپتیکا بروز پیدا کند.

در معاینات اولیه برای تشخیص التهاب نخاع ممکن است میلیت با سکته مغزی نخاعی یا میلوپاتی عروقی اشتباه گرفته شود. بنابراین استفاده از روش مناسب برای تشخیص التهاب نخاع، بسیار حائز اهمیت است. اگر پزشک در تشخیص التهاب نخاع دچار اشتباه شود، رویکرد‌های درمانی نیز اشتباه شده و در روند بهبودی بیمار تاثیر گذار است. انواع روش‌های تشخیص میلیت به شرح زیر است:

تصویر برداری تشدید مغناطیسی (MRI)

در این روش برای تشخیص میلیت از امواج رادیویی به همراه میدان مغناطیسی برای ایجاد تصاویر سه بعدی از بافت‌های نرم از جمله رگ‌های خونی و نخاع استفاده می‌شود.

پونکسیون کمری

در این روش با استفاده از نیدل مخصوص، مقداری از مایع مغزی نخاعی (CSF) برای آزمایش بیرون کشیده می‌شود. مایع نخاعی برای تشخیص انواع عفونت‌های ویروسی و سرطان‌های خاص نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی از افراد مبتلا به میلیت عرضی، CSF ممکن است دارای تعداد غیرطبیعی گلبول های سفید خون پروتئین های سیستم ایمنی باشد که نشان دهنده التهاب است.

انجام آزمایشات خون برای تشخیص التهاب نخاع یا میلیت

آزمایش خون ممکن است شامل آزمایشی باشد که آنتی بادی های مرتبط با نورومیلیت اپتیکا را بررسی می‌کند، وضعیتی که در آن التهاب هم در نخاع و هم در عصب چشم بروز پیدا می‌کند. افرادی که تست آنتی بادی مثبت دارند در معرض افزایش خطر حملات متعدد میلیت عرضی هستند و برای جلوگیری از عوارض دیگر این بیماری نیاز به درمان دارند. سایر آزمایش‌های خون می‌توانند عفونت‌هایی را که ممکن است در ایجاد میلیت عرضی نقش دارند را شناسایی کنند یا سایر علل علائم را رد کنند.

برای معالجه میلیت چه درمان‌هایی به کار گرفته می‌شود؟

تاکنون هیچ درمان قطعی برای میلیت در نظر گرفته نشده است، در واقع هدف از درمان میلیت کاهش علائم این بیماری و کنترل آن است. متداول ترین روش‌های کنترل و درمان میلیت عبارتند از:

استفاده از داروهای استروئیدی وریدی برای میلیت 

استروئیدها به کاهش التهاب در ستون فقرات کمک می‌کنند.

درمان تبادل پلاسما میلیت 

افرادی که به استروئیدهای داخل وریدی پاسخ نمی‌دهند ممکن است به درمان تعویض پلاسما نیاز داشته باشند. این نوع درمان شامل برداشتن مایع پلاسما و جایگزینی آن با مایعات خاص است. به طور دقیق مشخص نیست که چگونه این درمان به افراد مبتلا به میلیت عرضی کمک می کند، اما ممکن است تبادل پلاسما آنتی بادی های التهابی را حذف کند.

داروی ضد ویروسی برای التهاب نخاع

برخی از افرادی که مبتلا به عفونت ویروسی نخاع هستند ممکن است با داروهایی برای درمان ویروس درمان شوند.

داروهای ضد درد میلیت 

درد مزمن از عوارض شایع میلیت عرضی است. داروهایی که ممکن است درد عضلانی را کاهش دهند عبارتند از مسکن‌های رایج مانند استامینوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم. درد عصبی ممکن است با داروهای ضد افسردگی مانند سرترالین و داروهای ضد تشنج مانند گاباپنتین یا پرگابالین درمان شود.

داروهایی برای درمان سایر عوارض میلیت

پس از تشخیص التهاب نخاع، پزشک ممکن است داروهای دیگری را در صورت نیاز برای درمان مشکلاتی مانند اسپاسم عضلانی، اختلال عملکرد کلیه یا روده، افسردگی یا سایر عوارض مرتبط با میلیت عرضی تجویز کند.

داروهایی برای جلوگیری از حملات مکرر میلیت عرضی 

افرادی که دارای آنتی بادی های مرتبط با نورومیلیت اپتیکا هستند، به داروهای تنظیم کننده سیستم ایمنی مانند کورتیکواستروئیدها یا سرکوب کننده‌های ایمنی نیاز دارند تا احتمال حملات میلیت عرضی را کاهش دهند.

درمان میلیت با فیزیوتراپی

 این روش درمانی به بهبود قدرت و هماهنگی میان عضلات کمک می‌کند. فیزیوتراپ آموزش‌های لازم در ارتباط با نحوه استفاده از ویلچر، عصا یا بریس را ارائه می‌دهد.

مداخله فیزیوتراپی در سه مرحله صورت می گیرد:

فاز حاد

اقدامات این مرحله شامل موارد زیر است :

  • مشکلات تنفسی (آموزش تمرینات تنفسی جهت تخلیه مخاط و تمرینات chest expansion)
  • ضعف عضلانی یا تغییرتون عضلانی(مدالیته های الکتروتراپی مثل ice و تمرین درمانی و هیدروتراپی کمک کننده هستند)
  • کوتاهی بافت نرم( استرچ پسیو عضلات کوتاه شده )
  • درد( استفاده از مدالیته های کاهنده درد مثل IF، TENSو…)
  • اختلالات تعادلی و positioning( استفاده از تمرینات تعادلی و آموزش پوزیشن صحیح)
  • پیش بینی و کاهش عوارض ثانویه( مثل bedsore که در اثر بی حرکتی ایجاد می شود)

فاز ریکاوری

اقدامات این مرحله شامل موارد زیر است :

  • مشکلات اسکلتی عضلانی ( مثل ضعف عضله، تغییر تون و…)
  • کوتاهی بافت نرم و خشکی مفصل
  • اختلالات حسی وحرکتی
  • مشکلات تعادلی و استقامتی
  • آموزش استفاده از وسایل کمکی مثل ویلچر،عصا و…
  • باز آموزی راه رفتن، نشستن و…

فاز long term

اقدامات این مرحله شامل موارد زیر است :

  • مشکلات اسکلتی عضلانی
  • آموزش پوسچر های درست راه رفتن، نشستن، ایستادن و…
  • کنترل درد
  • میلیت عرضی
  • به دست آوردن کنترل بهتر روی مثانه و روده ها

سایر روش‌های درمانی التهاب نخاع

روش‌های دیگری که برای کاهش عوارض میلیت کاربردی هستند، عبارتند از:

  • کاردرمانی: این روش درمانی به افراد مبتلا به میلیت عرضی کمک می‌کند تا روش‌های جدید انجام فعالیت‌های روزمره مانند حمام کردن، تهیه غذا و نظافت منزل را بیاموزند.
  • روان درمانی: روان درمانگر می‌تواند از گفتار درمانی برای درمان اضطراب، افسردگی، اختلال عملکرد جنسی و سایر مسائل عاطفی یا رفتاری ناشی از مقابله با میلیت عرضی استفاده کند.

چه روش‌هایی برای پیشگیری از میلیت وجود دارد؟

اگرچه اکثر افراد مبتلا به میلیت عرضی حداقل بهبودی نسبی دارند، ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد. بیشتر بهبودی در سه ماه اول پس از دوره اتفاق می افتد و به شدت به علت میلیت عرضی بستگی دارد.

حدود یک سوم افراد مبتلا به میلیت عرضی پس از حمله در یکی از سه دسته زیر قرار می‌گیرند:

  • ناتوانی جزئی : این افراد تنها حداقل علائم ماندگار را تجربه می کنند.
  • ناتوانی متوسط : این افراد متحرک هستند، اما ممکن است در راه رفتن، بی حسی یا گزگز و مشکلات مثانه و روده مشکل داشته باشند.
  • ناتوانی شدید : برخی از افراد ممکن است به طور دائم به ویلچر نیاز داشته باشند و برای انجام کارهای شخصی روزانه مراقبت لازم دارند.

پیش بینی سیر میلیت عرضی دشوار بوده و میزان پاسخ به درمان به شدت پیش روی بیماری میلیت بستگی دارد. به طور کلی، افرادی که شروع سریع علائم و نشانه‌های شدید را تجربه می‌کنند و کسانی که آزمایش آنتی‌بادی خاصی را مثبت می‌کنند، نسبت به افرادی که شروع نسبتاً کندتر، علائم خفیف‌تر و تست آنتی‌بادی منفی دارند، پیش آگهی بدتری دارند. همچنین رعایت موارد زیر ضروریست :

  • شستن مرتب دست‌ها با آب و صابون حداقل به مدت ۲۰ ثانیه.
  • خودداری از لمس صورت خود با دست‌های نشسته.
  • اجتناب از تماس نزدیک با افرادی که بیمار هستند.

آیا میلیت حاد درمان دارد؟

در پاسخ به این سوال باید بگوییم، درمان قطعی برای میلیت حاد وجود ندارد. در واقع استفاده از روش دارو درمان به همراه روش‌های توانبخشی تا حدودی عوارض ناشی از میلیت حاد را کاهش می‌دهد اما به صورت قطعی این بیماری را درمان نمی‌کند.بنابراین برای درمان میلی حاد یا التهاب نخاع لازم است به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود تا با شروع دارو درمانی علائم این سندروم به حداقل برسد. علائم میلیت عرضی در فاصله ۲-۳ روز خود را نشان می‌دهند، بنابراین در صورت احساس علائم بیماری در همان روزهای اولیه به پزشک متخصص مراجعه کنید.

چه عواملی احتمال ابتلا به میلیت (التهاب نخاع) را افزایش می دهد؟

زنان بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به میلیت عرضی هستند.هیچ الگوی ژنتیکی مشخصی برای این بیماری وجود ندارد.همچنین میلیت عرضی ربطی به سابقه خانوادگی ندارد.بیشترین تعداد موارد جدید در یک سن مشخص بین سنین ۱۰ تا ۱۹ سالگی و بین ۳۰ تا ۳۹ سالگی رخ می‌دهند.

اگر این علائم را دارید، هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید

اگر علائم و نشانه‌های میلیت عرضی را تجربه کردید با پزشک خود تماس بگیرید یا مراقبت‌های پزشکی اورژانسی دریافت کنید. تعدادی از اختلالات عصبی می‌توانند باعث مشکلات حسی، ضعف و اختلال عملکرد مثانه یا روده شوند. این نشانه‌ها ممکن است برای شما یک وضعیت اورژانسی و نیازمند به جراحی ایجاد کند.

پیش آگهی ها برای بیماری میلیت

واقعیت سخت این است که در حالی که اکثر افراد مبتلا به میلیت عرضی حداقل بهبودی نسبی دارند، اما برای برخی از افراد، بهبود ممکن است پس از “حمله ” اولیه تا دو سال (و در بعضی موارد، طولانی تر) ادامه یابد و ممکن است ناقص باشد. ترکیبی از دارو و فیزیوتراپی ممکن است علائم فیزیکی میلیت عرضی را بهبود بخشد.

انستیتوی ملی اختلالات مغز و اعصاب و سکته مغزی در تلاش برای درک بهتر فرآیند تخریب یا حمله میلین به سیستم ایمنی بدن است که امیدواریم منجر به واکنش بیشتر و بهبود درمان و پیشگیری از میلیت عرضی شود. گرچه کاملاً مستند شده است که بیماری ام اس، عفونت های باکتریایی و ویروس های دیگر ممکن است باعث ابتلا به میلیت عرضی شوند، اما محققان باید در مورد ارتباط احتمالی کووید ۱۹ با میلیت عرضی همچنان هوشیار باشند.

به زودی اطلاعات جدیدی در مورد ارتباط احتمالی کووید ۱۹ با بیماریهای عصبی مانند میلیت عرضی پدیدار خواهد شد. آنچه را ماههاست متخصصان بیماریهای عفونی می گویند ادامه دهید: ماسک را در همه مکانهای عمومی استفاده کنید، حداقل ۲ متر نسبت به سایر افراد فاصله داشته باشید، دستان خود را مرتباً بشویید و از ازدحام جمعیت یا فضاهای فاقد تهویه مناسب خودداری کنید.

کلینیک مجهز و تخصصی فیزیوتراپی ایرانیان در اصفهان

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه تحت مدیریت علی رضا صدیقی و دکتر مهدی صدیقی متخصص طب فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه اینستاگرام فیزیوتراپی ایرانیان مراجعه نمایید.

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

Call Now Button