خواص آب درمانی برای روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید نوعی بیماری التهابی در مفاصل است. این بیماری با درد، تورم و سفت شدگی مفاصل شروع شده و به مرور پیشرفته تر می شود. فیزیوتراپی و آب درمانی از درمان های اصلی این بیماری به حساب می آیند.
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

آب درمانی روماتیسم مفصلی

آرتریت روماتوئید (Rheumatoid Arthritis (RA)) یا روماتیسم مفصلی یکی از شایع ترین بیماری های عفونی و خود ایمنی در سراسر جهان است. انجام فیزیوتراپی و حرکات ورزشی اصلاحی برای کاهش درد ناشی از روماتیسم و پیشرفت آن اثر بسزایی دارد. از طرفی، افزایش فعالیت های سالم و صحیح بدنی، عملا انعطاف را بیشتر کرده و انجام کارهای روزمره را راحت تر می کند.

بیماری آرتریت روماتوئید نوعی بیماری خود ایمنی است که با ایجاد التهاب در مفاصل مچ، زانو یا دست بروز می کند. التهاب موجود در این نواحی ناشی از حمله سیستم ایمنی بدن به سلول های سالم است. درد و تورم مفاصل از نشانه های اصلی ایجاد بیماری روماتیسم مفصلی است.

روش های درمانی مختلفی تا کنون برای این بیماری به کار برده شده است. با این حال، هنوز امکان درمان قطعی آن فراهم نشده و تنها می توان با برخی روش ها نظیر درمان فیزیوتراپی، شدت درد و تورم آن را بهبود داد. در بسیاری از موارد، این بیماری با افزایش سن، رو به بهبود رفته و کنترل آن ساده تر می شود.

در سال های گذشته استفاده از روش فیزیوتراپی در آب برای درمان بسیاری از بیماری های عضله ای و مفصلی رواج یافته است. به نظر می رسد که روماتیسم مفصلی را نیز بتوان با این روش درمانی نسبتا جدید کنترل کرد. در این مقاله قصد داریم به تاثیر آب درمانی بر روماتیسم مفصلی پرداخته و جزییات آن را بررسی کنیم.

بیماری آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی چیست؟

وقتی در یکی از مفاصل مانند دست، مچ یا زانو سلول های بدن به اشتباه مورد حمله سیستم ایمنی قرار می گیرند، التهاب به وجود می آید. بروز التهاب خود می تواند منجر به درد و تورم گردد. این بیماری را اصطلاحا روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید می نامند.

در برخی از افراد شدت بیماری به گونه ای است که دیگر اعضای بدن مانند قلب، ریه و چشم ها نیز با روماتیسم درگیر می شوند. از سوی دیگر زنان بیش از مردان تحت تاثیر بیماری آرتریت روماتوئید قرار گرفته و سنین میانسالی عمدتا زمان شروع آن خواهد بود.

این بیماری به طور قطعی درمانی ندارد؛ با این حال، روش هایی وجود دارند که به مرور زمان التهاب را کمتر کرده و از شدت درد و تورم می کاهند. فیزیوتراپی و انجام ورزش های اصلاحی یکی از این روش های درمانی اصلی است.

به طور کلی، ویژگی ورزش هایی که بر درمان و یا بهبود علائم روماتیسم مفصلی اثر ویژه دارند عبارت اند از:

  • تقویت کننده استحکام و قدرت عضلانی
  • افزایش انعطاف پذیری
  • افزایش دامنه حرکت
  • بهبود تهویه هوازی

حال اگر ورزش های اصلاحی در آب انجام شوند، تمامی این ویژگی ها را می توانند به صورت یکجا تامین نمایند. “آب درمانی” یا “درمان با آب” نام هایی هستند که به “فیزیوتراپی در آب” اطلاق می شوند. انجام آب درمانی نیاز به نظارت های خاص خود دارد. بنابراین، انتخاب یک فیزیوتراپیست مطمئن و مجرب می تواند در دریافت بهترین نتیجه  از آب درمانی اثر ویژه ای داشته باشد. دکتر مهدی صدیقی، سرپرست کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان یکی از بهترین فیزیوتراپیست ها در این زمینه به شمار می روند.

آب درمانی چیست و چه هدفی را دنبال می کند؟

آب درمانی به عنوان یک ورزش آبی به حساب می آید. این نوع درمان با کاهش میزان فشار وارد بر مفاصل مخصوصا زانو، باعث می شود تا عوارض آرتریت روماتوئید کمتر گردد. انتخاب نوع ورزش و حرکات اصلاحی که فرد بیمار باید در استخر آب درمانی انجام دهد، توسط فیزیوتراپیست تعیین می شود. معمولا تناسب اندام، سن، قد و وزن شخص در این مورد دخیل هستند.

آب درمانی یا فیزیوتراپی در آب باید در یک استخر مخصوص آب درمانی انجام شود. شاید این سوال پیش آید که استخر آب درمانی چه تفاوتی با استخر معمولی دارد. در پاسخ باید گفت که در استخر آب درمانی باید دمای آب در محدوده خاصی باشد تا گرمای آب احساس شود. این کار باعث می شود تا عضلات و ماهیچه های بدن نرم تر شده و حرکت مفاصل راحت تر گردد. از سوی دیگر سطح رطوبت در محیط استخر نیز افزایش یافته و تنفس راحت تر شود.

علاوه بر این موضوع، عمق یک استخر آب درمانی باید در یک بازه مشخص مثلا تا کمر و یا کمی بالاتر از آن باشد. به طوری که فرد بتواند در هنگام انجام درمان فیزیوتراپی تعادل خود را حفظ نماید. به این ترتیب، حرکت در آب امکان پذیرتر خواهد بود.

در یک استخر آب درمانی، یک مربی بدنسازی یا یک فیزیوتراپیست تمامی ورزش های اصلاحی-درمانی را برنامه ریزی کرده و درمان بیمار طبق این برنامه پیش خواهد رفت. ممکن است طی انجام آب درمانی لازم باشد فرد از تجهیزات مخصوص مانند تردمیل یا دوچرخه ثابت قرار داده شده در استخر استفاده کند.

فرایند آب درمانی علاوه بر بهبود تناسب اندام فرد، اثرات مثبت دیگری نیز بر سلامت جسم و روح وی خواهد داشت. برخی از اصلی ترین مزیت های آب درمانی عبارت اند از:

  • بهبود گردش خون

  • آرام کردن جسم و ذهن

  • درمان مشکلات جسمی شامل بیماری های اسکلتی و عضلانی

  • رفع اضطراب و کاهش افسردگی، درد و التهاب

آب درمانی چگونه به درمان روماتیسم مفصلی می کند؟

روماتیسم مفصلی یا همان آرتریت روماتوئید به عنوان یک بیماری خود ایمنی شناخته شده و با التهاب و درد آغاز می شود. این التهاب در اثر آسیب هایی به وجود می آید که در ناحیه مفاصل ایجاد می گردند. رادیکال های آزاد که نوعی ترکیبات اکسیژن دار هستند با همکاری سلول های خود ایمنی منجر به بروز آرتریت خواهند شد. آب درمانی شدت این آسیب ها و میزان پیشرفت آن ها را کنترل می کند.

بر اساس تحقیقات انجام شده، افرادی که فرایند دارو درمانی روماتیسم مفصلی را به همراه آب درمانی ادامه می دهند، تاثیرات درمانی بیشتری دریافت خواهند کرد. زیرا آب درمانی تاثیر رادیکال های آزاد را کمتر می کند و شدت آسیب ناشی از آن ها را می کاهد.

استفاده از استخر آب درمانی به طور خاص به افرادی توصیه می شود که نمی توانند در خشکی ورزش کنند. کاهش وزن بدن در آب حفظ تعادل بدن را راحت تر می کند. از سوی دیگر انجام حرکات ورزشی برای فرد بسیار ساده تر خواهد شد.

فواید آب درمانی در درمان روماتیسم مفصلی چیست؟

بر اساس تحقیقات پزشکی در سال ۲۰۱۲ مشخص شد که یک برنامه آب درمانی دقیق می تواند میزان درد و حساسیت مفاصل ناشی از آرتریت روماتوئید را کاهش دهد. از سوی دیگر آب درمانی قادر است تا با کاهش تنش و اضطراب بیمار، خلق و خوی وی را بهتر سازد.

ممکن است انجام ورزش برای بیماران روماتیسمی کمی سخت تر از حالت عادی باشد. از این رو، طبیعی است که مدتی بعد از انجام ورزش، آن را کنار بگذارند و همین امر منجر به پیشرفت بیماری خواهد شد. اما درمان فیزیوتراپی در آب به افراد مبتلا به بیماری روماتیسم مفصلی کمک می کند تا عضلات خود را قوی تر ساخته و راحت تر ورزش کنند. در واقع، افزایش قدرت و استقامت بدنی، مانع از ایجاد آسیب های مفصلی جدی می گردد. همچنین، چون شدت التهاب و درد کمتر می شود، انگیزه برای ادامه فرایند درمان را بیشتر می سازد.

قرار گرفتن در آب باعث می شود تا بخش عمده ای از وزن شخص به آب منتقل شده و عملا فشار وارد بر مفاصل کاهش یابد. این موضوع به طور خاص در مورد مفصل زانو به خوبی احساس می شود. کاهش فشار، درد را کمتر کرده و گردش خون را بهبود می دهد.

راه رفتن در آب و یا حرکت دادن دست ها و پاها در استخر با مقاومت آب روبرو می شود. غلبه بر این مقاومت و حرکت اندام باعث تقویت عضلات و بهبود قدرت مفاصل می گردد. از سوی دیگر، به واسطه انجام حرکات هوازی و تناسب اندام، به مرور زمان سلامت قلب نیز بهبود یافته و تقویت می شود. با توجه به اینکه امکان بروز بیماری های قلبی در افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی شدیدتر است، این مساله اهمیت فراوانی دارد.

چه ورزش هایی در فرایند آب درمانی روماتیسم مفصلی انجام می شوند؟

ورزش های زیادی در مراحل مختلف فیزیوتراپی در آب توسط فیزیوتراپیست به بیمار آموزش داده می شوند. برخی از مهم ترین ورزش هایی که عمدتا جزو فرایند آب درمانی روماتیسم مفصلی به حساب می آیند، در ادامه آمده اند.

پیاده روی در آب

پیاده روی در آب یکی از اصلی ترین ورزش هایی است که حتما در برنامه بیماران روماتیسمی قرار می گیرد. این نوع ورزش مخصوصا برای افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید مفصل زانو توصیه می شود تا قدرت این مفصل افزایش پیدا کند. از طرفی راه رفتن در آب با تهویه هوازی همراه بوده و نشاط بیمار را در پی خواهد داشت.

برای انجام پیاده روی در آب باید به تعداد ۱۰ تا ۲۰ قدم به سمت جلو حرکت کنید. سپس، مسیر رفته را برگردید و مجددا همین کار را انجام دهید. معمولا مدت زمان ۵ دقیقه برای انجام این کار زمان استانداردی محسوب می شود.

لگد زدن به آب

این ورزش قدرت، انعطاف پذیری و دامنه حرکتی مفاصل پا را افزایش می دهد. در اصل، بیمار باید در حالی که دست خود را به لبه استخر تکیه داده است، پای مخالف را به آرامی و به سمت جلو بالا بیاورد؛ پا باید تا جایی بالا بیاید که موازی لبه استخر شود و دوباره به پایین برگردد. لگد زدن به آب ضمن تقویت قدرت بدنی، آمادگی هوازی بیمار را نیز بهبود خواهد داد.

پس از انجام حرکت رو به جلوی پا، باید همان پا را از سمت پهلو بلند کنید و دوباره به آرامی به سمت پایین برگردانید؛ یعنی در جهت عمود بر حرکت اول. در نهایت بچرخید و هر دو حرکت را برای پای مخالف نیز انجام دهید.

حرکت لانژ به جلو

حرکت جهش به جلو یا لانژ به جلو انعطاف پذیری و دامنه حرکتی را تقویت می کند. برای این کار باید دست خود را به لبه استخر گرفته و یک گام بلند بردارید. سپس، بر روی پای جلویی به آرامی فرود آمده و انگشتان پای عقبی را تکیه گاه خود قرار دهید. مجددا این کار را برای پای دیگر هم تکرار کنید. برای رسیدن به نتیجه بهتر لازم است این حرکت را در سه ست  ۱۰ تایی برای هر پا انجام داد.

استخر آب درمانی ایرانیان؛ استخری مجهز برای انجام آب درمانی و درمان روماتیسم مفصلی

روماتیسم مفصلی به عنوان یکی از بیماری های التهابی نیاز به درمان های کنترل کننده دارد. فیزیوتراپی در آب یکی از روش هایی است که معمولا یک پزشک متخصص مجرب آن را تجویز می کند. استخر آب درمانی ایرانیان با سرپرستی دکتر مهدی صدیقی امکان انجام حرکات درمان با آب را برای بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید فراهم کرده است. کلیه تجهیزات مورد نیاز و مفید برای فیزیوتراپی بیماران روماتیسمی در این مرکز در نظر گرفته شده است.

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه به طور مستقیم تحت نظارت دکتر مهدی صدیقی متخصص طب فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه اینستاگرام دکتر مهدی صدیقی مراجعه نمایید.

مقالات دیگر دراین باره بخوانید:

آب درمانی و بازتوانی

فواید آب درمانی

خواص آب درمانی

 

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

Call Now Button