فواید آب درمانی برای کودکان چیست

آب درمانی به کودکان مبتلا به مشکلات اسکلتی – عضلانی، عصبی و تنفسی کمک می کند تا قدرت حرکتی خود را به دست آورند. جذابیت بازی و ورزش در استخر آب درمانی به افزایش تمایل کودکان برای ادامه درمان، کمک شایانی خواهد کرد.
آب درمانی کودکان
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

امروزه، آب درمانی به عنوان یکی از درمان های مکمل و البته تاثیرگذار در درمان بیماری های اسکلتی-عضلانی و نورولوژی به حساب می آید. بهتر است بدانید که فرایند درمان با آب تنها برای رفع بیماری های بزرگسالان نیست. بسیاری از بیماری های کودکان مانند اوتیسم و فلج مغزی نیز از طریق آب درمانی قابل درمان هستند. دنبال کردن فرایند آب درمانی برای کودکان در یک مرکز آب درمانی مجهز، می تواند نتایج خوبی بر وضعیت سلامت و حرکت آن ها بگذارد.

به طور کلی، آب درمانی شامل انواع حرکت ها و تمرین ها است که توسط یک متخصص فیزیوتراپی و توانبخشی یا تکنسین حرفه ای و آموزش دیده انجام می شود. مسلما حضور در استخر و انجام بازی های درمانی در آب، می تواند شور و شوق کودکان را برای پیگیری درمان برانگیزد. به این ترتیب، به کمک آب درمانی می توان زمان بهبودی کودکان را کاهش داده و درمانی راحت تر برای آن ها رقم زد.

در این مقاله قصد داریم به بررسی خواص آب درمانی برای کودکان بپردازیم. همچنین، خواهیم دید که آب درمانی کودکان در چه مواردی مفید است و چگونه باید انجام شود.

آب درمانی برای کودکان چیست؟

درمان های فیزیوتراپی مختلفی برای درمان انواع بیماری های اسکلتی – عضلانی و آسیب های تنفسی و عصبی، طراحی می شود. اما برخی از بیماران در انجام تمرینات فیزیوتراپی احساس ناراحتی، ضعف و ناتوانی می کنند. در نتیجه نمی توانند حرکات اصلاحی را به طور کامل و صحیح انجام دهند. بنابراین، امکان طولانی شدن فرایند درمان و یا نتیجه نگرفتن از فیزیوتراپی اجتناب ناپذیر خواهد بود.

برای مثال، گاهی حرکت دادن دست ها و پاها یا راه رفتن و فشار آوردن به زانوها برای شخص بیمار قدری سخت به نظر می رسد. در چنین شرایطی فیزیوتراپیست، فیزیوتراپی در آب را به بیمار پیشنهاد می کند. زیرا شخص در آب وزن کمتری را احساس می کند و بنابراین، حرکت برای او راحت تر خواهد شد. فیزیوتراپی در آب را ممکن است با عنوان هیدروتراپی (Hydrotherapy) یا آب درمانی نیز بشناسید.

گاهی فیزیوتراپی و آب درمانی برای کودکان نیز به عنوان درمان های مکمل در نظر گرفته می شود که در درمان بیماری های مختلف به کار می رود. اما کودکان نیز ممکن است در انجام تمرینات و حرکات دچار ضعف و مشکل باشند.

آب درمانی برای کودکان به عنوان نوعی فیزیوتراپی به کار می رود. در یک استخر آب درمانی، دمای آب بالاتر از حد عادی بوده و نسبتا گرم است. کودک به صورت طبیعی در این آب گرم شناور شده و درمان را انجام می دهد. وقتی کودک در آب راه می رود، مقاومت آب در هنگام حرکت، به تقویت عضلات مختلف بدن او کمک می کند. از آن جا که اکثر کودکان به شناور بودن در آب و بازی در استخر علاقه دارند، آب درمانی برای کودکان نوعی درمان همراه با سرگرمی محسوب می شود. در نتیجه، پیگیری درمان و انجام حرکات درمانی، ساده تر و نتیجه بخش تر خواهد بود.

دقت شود که برای فرایند درمان با آب کودکان، نیازی به نگرانی در مورد امنیت آن ها نیست. زیرا کودک برای طی کردن مراحل درمان خود، نیازی به آموزش شنا ندارد و تجهیزات محافظت کننده برای او به کار خواهد رفت.

در چه مواردی می توان از آب درمانی برای کودکان استفاده کرد؟

فیزیوتراپی و آب درمانی برای کودکان در درمان نارسایی های مختلف اسکلتی – عضلانی، تنفسی و عصبی به کار می رود. از انواع آب درمانی می توان بر اساس سن کودکان و میزان توانایی های بدنی آن ها، استفاده نمود. برای مثال، اختلالاتی که در کودکان نوپا با هیدروتراپی درمان می شوند، کمی با اختلالات در کودکان بزرگتر تفاوت دارد. انتخاب درمان فیزیوتراپی در آب برای کودکان، کاملا به نظر پزشک متخصص بستگی دارد. در ادامه برخی از مشکلاتی که از طریق آب درمانی برای کودکان نوپا قابل درمان هستند، نام می بریم:

  • کودکان مبتلا به فلج مغزی
  • کودکان سندرم داون
  • کودکانی که دچار شکستگی در یکی از اعضای بدن شده اند
  • وارد شدن آسیب به سر
  • افراد مبتلا به دیستروفی عضلانی
  • افراد مبتلا به مشکلات تنفسی
  • کودکان مبتلا به اسپینا بیفیدا (Spina Bifida)
  • کودکانی که دچار اختلال رشد هستند
  • افراد تحت درمان با جراحی های مختلف
  • کودکانی که در راه رفتن مشکل دارند
  • مبتلایان به هیدروسفالی (Hydrocephalus)
  • افراد مبتلا به سندرم رت (Rett Syndrome)

مشکلات زیر در کودکانی که سن بیشتری نسبت به کودکان نوپا دارند، با استفاده از انواع آب درمانی برای کودکان، درمان می شوند:

  • برداشتن ستون فقرات ایلیاک قدامی
  • اوتیسم
  • مشکل فلج مغزی
  • کودکان سندرم داون
  • مشکل کف پای صاف
  • مبتلایان به بیماری فرایبرگ (Freiberg’s Disease)
  • وجود دردهای افزایشی
  • درد در پاشنه پا
  • سندرم بیش فعالی
  • مشکل آرتریت نوجوانان
  • بیماری کوهلر (Kohler’s Disease)
  • بیماری پرتس (Perthes’ Disease)
  • مشکلات بعد از جراحی
  • شرایط حاد تنفسی
  • بیماری Sever
  • اسپینا بیفیدا (Spina Bifida)
  • مشکل کمر درد
  • اختلال و تاخیر در رشد
  • دیسپراکسی (Dyspraxia)
  • ایجاد شکستگی در دست ها و پاها
  • مشکل در راه رفتن
  • وارد شدن آسیب به سر
  • هیدروسفالی
  • حذف آپوفیز ایسکیال (Ischial Apophysis Avulsion)
  • احساس درد در زانو
  • دیستروفی عضلانی
  • ضایعات فیزیال (Physeal Lesions)
  • سندرم پرادا ویلی (Prada Willi)
  • اسکولیوز (Scoliosis)
  • سندرم Sinding Larsen Johansson

آب درمانی برای کودکان چگونه انجام می شود؟

طبیعی است که درمان بیماری های کودکان، حساسیت بیشتری داشته باشد. از این رو، تنظیم برنامه فیزیوتراپی و آب درمانی برای کودکان، حتما باید توسط یک فیزیوتراپیست یا متخصص توانبخشی مجرب انجام گیرد. بنابراین، مهم ترین کار مراجعه به یک مرکز آب درمانی مجهز است که توسط افراد ماهر و باتجربه اداره می گردد.

یک فیزیوتراپیست یا متخصص توانبخشی، باید در ابتدا یک ارزیابی دقیق از وضعیت کودک داشته باشد. در واقع، فیزیوتراپیست باید درباره مشکل و بیماری کودک، میزان حساسیت ها، سن، سوابق بیماری و وضعیت سلامت وی اطلاعات کامل را دریافت نماید. همچنین، با بررسی سن کودک و میزان توانایی های او، باید از میزان ایمنی استخر آب درمانی برای کودک مطمئن شود.

بر اساس مواردی که توضیح داده شد، فیزیوتراپیست ها بهترین برنامه آب درمانی برای کودکان را تنظیم می کنند. از انواع حرکات اصلاحی که در حین درمان کودکان با آب به کار می روند، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تمرینات تعادلی
  • ورزش ها و تمرین های حس عمقی
  • تمرینات با دامنه حرکتی مناسب
  • حرکات درمانی برای بهبود بافت نرم
  • انجام تمرینات تقویتی و قدرتی
  • انجام تمرینات ثبات مرکزی
  • بازتوانی حرکتی
  • تمرینات آرامش بخش و رهاسازی
  • بازتوانی آسیب های ورزشی
  • تمرین های کششی

آب درمانی برای کودکان چه مزایایی دارد؟

تاثیر آب درمانی در بزرگسالان و کودکان، امری انکار ناپذیر است. از این رو، آب درمانی برای کودکان به عنوان یکی از درمان های مکمل در کنار درمان های تخصصی به کار گرفته می شود. اما باید دید درمان با آب برای کودکان چه مزیت هایی دارد که منجر به محبوبیت زیاد آن گردیده است. برخی از مزیت های آب درمانی برای کودکان عبارت اند از:

  • درمان و بازتوانی سریع
  • التیام دردها و آرام شدن محل های آسیب دیده
  • ایجاد احساس آرامش و رهایی در کودک
  • درمان همراه با سرگرمی و بازی های جذاب
  • امنیت بالا
  • بهبود تناسب اندام کودکان

آب درمانی برای کودکان مبتلا به فلج مغزی چه مزیت هایی دارد؟

پیش از این اشاره کردیم که پدیده آب درمانی برای کودکان شامل غوطه وری طبیعی و کاهش فشار وارد بر عضلات است. در واقع، در هیدروتراپی کودکان و بزرگسالان، آنچه بر درمان مشکلات بیمار تاثیر می گذارد، خواص فیزیکی آب است. فشار هیدروستاتیک آب، ترمودینامیک، شناوری و ویسکوزیته از جمله این خواص هستند.

بیماری که درون آب شناور می شود، احساس کم وزنی کرده و راحت تر از خشکی می تواند حرکت کند. این وضعیت از حالت شناوری و ایجاد تلاطم در آب، نشات می گیرد. بنابراین، فرایند توانبخشی و فیزیوتراپی بیمار، پیشرفت سریع تری دارد. هر چه بیمار راحت تر بتواند حرکت کند، تقویت عضلات و بهبود عملکرد وی بیشتر از قبل خواهد شد. بنابراین، برای یک کودک مبتلا به فلج مغزی نیز آب درمانی می تواند حرکت کردن را ساده تر نماید.

برخی از مهم ترین فواید آب درمانی برای کودکان فلج مغزی عبارت اند از:

  • فشار و مقاومت آب در همه جهت ها ایجاد می شود
  • میزان استرس و تنش را برای کودک کاهش می دهد
  • شدت درد و تنش های عضلانی و مفصل های کودک را کم می کند
  • از کودک در مقابل آسیب ها حفاظت می کند
  • با بهبود گردش خون در بدن، تنفس و عملکرد عضلات قلب و عروق بهبود می یابند
  • احساس درد و ناراحتی بعد از ورزش کمتر می شود

در چه مواردی نباید از آب درمانی برای کودکان فلج مغزی استفاده نمود؟

استفاده از آب درمانی برای کودکان فلج مغزی در برخی شرایط خاص، کاملا ممنوع است. این گونه موارد توسط پزشک متخصص و یا فیزیوتراپیست قابل تشخیص خواهد بود؛ با این شرط که سابقه پزشکی و وضعیت کودک به خوبی بررسی شده باشد. برخی از شرایطی که انجام هیدروتراپی برای کودک را ممنوع می سازد، عبارت اند از:

  • اسهال و استفراغ شدید
  • ناپایداری علائم پزشکی
  • حساسیت به کلر
  • آنژین در حالت استراحت
  • احساس تنگی نفس در حالت استراحت
  • وجود بیماری ها و نارسایی های قلبی بدون کنترل

شرایطی نیز وجود دارد که بنا بر تشخیص پزشک متخصص، می توان از آب درمانی برای کودکان استفاده نمود. البته مدت زمان انجام یا شدت آن باید زیر نظر یک فیزیوتراپیست معتبر و مجرب تعیین گردد. از جمله شرایطی که انجام درمان هیدروتراپی کودکان به صورت کنترل شده بلامانع است، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • وجود بیماری های حاد
  • شرایطی که پوست، تحت تابش قرار گیرد
  • ابتلا به آنوریسم شناخته شده
  • ابتلا به بیماری صرع کنترل نشده
  • سر باز کردن زخم های عفونی
  • دیابت ناپایدار
  • نیاز به اکسیژن بیشتر در زمان انجام ورزش یا فعالیت های پرتحرک

چگونه می توان فرایند آب درمانی برای کودکان را لذت بخش کرد؟

بازی در آب و حتی شنا برای هر فرد بزرگسال یا کودکی می تواند بسیار لذت بخش باشد. از این رو، انجام فیزیوتراپی در آب علاوه بر جنبه درمان آن، منجر به نشاط فرد بیمار نیز می شود. جالب است بدانید که گاهی ممکن است حرکت در یک استخر آب درمانی برای کودک بسیار خوشایندتر از یک استخر معمولی باشد.

در یک استخر مخصوص آب درمانی برای کودکان، از ابزار و اسباب بازی های جذاب مانند اردک های کوچک و قایق استفاده می شود. وجود این نوع اسباب بازی ها باعث جلب توجه و تشویق کودک خواهد شد تا فرایند درمانی را بهتر طی کند. البته گاهی بنا بر شرایط کودک، ممکن است از ابزار مخصوص شناوری در آب استفاده شود تا امنیت کودک تامین گردد.

ممکن است کودک به طور طبیعی از آب ترس داشته باشد. در چنین شرایطی فیزیوتراپیست باید ابتدا از میزان ترس کودک و احساس خطر وی اطمینان حاصل کند. کمک گرفتن از مادران در این گونه شرایط می تواند امنیت روانی کودک را بهبود ببخشد. با این حال، اگر کودک همچنان از ماندن در آب امتناع ورزد، فیزیوتراپیست از روش هایی استفاده می کند تا کودک آمادگی پذیرش درمان را به دست آورد. برای تحریک کودک در این گونه شرایط، استفاده از موسیقی های کودکانه و شاد بسیار مفید خواهد بود.

بازی ها و حرکاتی که کودک در استخر آب درمانی انجام می دهد، مهارت های اصلی نظیر نگه داشتن سر یا تقویت حرکات دهان را تقویت می کند. همچنین، کودک با احساس وزن کمتر، عمل راه رفتن را بسیار ساده تر از خشکی انجام می دهد.

بهترین استخر آب درمانی برای کودکان کجاست؟

بهترین استخر آب درمانی برای کودکان، استخری است که تجهیزات و ایمنی لازم را داشته باشد. در واقع، کودک باید بتواند ضمن انجام ورزش ها و بازی های درمانی، امنیت کافی داشته باشد. همچنین، بر اساس ضعف ها و بیماری های کودک، لازم است از تجهیزات ورزشی مختلفی استفاده شود. برای مثال، کودکی که توانایی حرکت صحیح در آب را ندارد، باید به کمک یک ابزار شناوری کنترل شود.

مرکز آب درمانی ایرانیان، یکی از قسمت های اصلی مجموعه سلامت ایرانیان به حساب می آید. استخر آب درمانی ایرانیان شامل انواع تجهیزات و لوازم فیزیوتراپی برای کودکان و بزرگسالان است. مجموعه سلامت ایرانیان توسط دکتر مهدی صدیقی متخصص فیزیوتراپی و توانبخشی تاسیس شده و اداره می گردد. این مجموعه با کسب تجارب فراوان در زمینه درمان بیماران حرکتی و غیرحرکتی، گزینه بسیار مناسبی برای رفع انواع مشکلات تنفسی، عصبی و اسکلتی عضلانی محسوب می شود. برای اطلاع از آدرس و تلفن مرکز آب درمانی ایرانیان به قسمت تماس با ما در همین وبسایت یا صفحه اینستاگرام دکتر مهدی صدیقی مراجعه نمایید.

بیشتر بدانید:  علت و درمان ضعف دست

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست