گرما درمانی چگونه درد و سفتی را کاهش می دهد؟

در حالی که ویژگی‌های کلی گرما مدت‌هاست که با راحتی و آرامش همراه بوده است، گرما درمانی یک گام فراتر می‌رود و برای بسیاری از انواع کمردرد، هم برای تسکین درد و هم فواید التیام بخش دارد. گرمای عمیق و نافذ نه تنها درد را تسکین می دهد، بلکه موجب…
گرما درمانی
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

 زمان کافی برای نفوذ گرما به عمق ماهیچه ها لازم است. معمولاً هر چه مدت زمان طولانی تری گرما اعمال شود، عضلات احساس آرامش بیشتری می کنند. مدت زمان دقیق اعمال حرارت به نوع  و یا میزان آسیب بستگی دارد. مدت زمان کوتاه، حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، برای تنش جزئی کمر کافی است، در حالی که مدت زمان طولانی تر تا ۳۰ دقیقه، ممکن است برای شرایط مزمن یا درد شدید و طاقت فرسا توصیه شود. هرگز توصیه نمی شود با پد گرم کننده بخوابید.با گذاشتن یک بسته گرمایی بر روی مفاصل و ماهیچه های دردناک، گرما گیرنده های حسی را تحریک می کند تا انتقال سیگنال های درد به مغز را متوقف کنند که منجر به تسکین درد سریع و موثر می شود.

 انواع گرما درمانی

انتخاب گرما درمانی بیشتر به ترجیحات شخصی بستگی دارد. برای مثال، گرمای مرطوب زمانی موثرتر است که چربی بدن بالای ۲۵ درصد وزن بدن باشد. ۲ دسته کلی از گرما درمانی وجود دارد :

  • محصولات و خدمات گرمای خشک معمولاً به دلیل دمای ثابت، سهولت استفاده، قابل حمل بودن و راحتی ترجیح داده می شوند.
  • محصولات و خدمات گرمای مرطوب معمولاً برای نفوذ بیشتر به بافت‌های عضلانی و دستیابی به افزایش جریان خون بیشتر از گرمای خشک ترجیح داده می‌شوند.

گرما چگونه می‌تواند کمک کننده باشد؟

گرما با افزایش قابلیت ارتجاعی بافت، تنش موجود در عضلات در حال استراحت را کاهش می دهد و به آرام سازی آن گره های دردناک عضلانی کمک می کند.با آرام سازی هر دردی که به دلیل تحریک ریشه های عصبی ایجاد شده باشد، درد سریعا کاهش پیدا میکند.گرم کردن عمیق، جریان خون را در ناحیه دردناک افزایش می دهد و به این ترتیب مواد مغذی بیشتری به ناحیه آسیب دیده رسانده می شود و همزمان مواد زائد و آسیب دیده همراه با جریان خون برده می شوند.این کار به تسریع روند بهبود کمک می کند.گرمای نافذ همچنین با افزایش نرخ متابولیکی طبیعی بدن سرعت بهبودی را بیشتر می کند.

فواید گرما درمانی برای درد پایین کمر

چشمگیرترین مزایای گرما درمانی برای کمردرد شامل موارد زیر است:

گرما درمانی روند بهبودی را سرعت می بخشد

گرما درمانی با افزایش جریان خون در ماهیچه های قسمت پایین کمر منجر به بهبودی می شود.افزایش جریان خون اکسیژن، گلبول‌ های سفید، پلاکت‌ها و مواد مغذی ضروری بیشتری را به بدن رسانده و تمام این مواد به ترمیم بافت‌ های آسیب‌ دیده کمک می ‌کنند.اعصاب حسی در واکنش به گرمای اعمال شده پیام‌ رسان‌ هایی شیمیایی آزاد کرده که باعث گشاد شدن رگ‌های خونی موضعی می شوند و سرعت جریان خون را افزایش می‌ دهند.گرما و افزایش جریان خون هر دو به بالا رفتن دمای پوست و مطابقت داشتن آن با دمای هسته مرکزی بدن کمک می کنند.پس از هماهنگ شدن دمای پوست با دمای هسته مرکزی بدن، خون گرمای اضافی را جذب کرده و از پوست در برابر سوختگی محافظت می کند.

همچنین گرما از سطح پوست به عمق ماهیچه ها منتقل شده و گردش خون در ماهیچه ها را بهبود می بخشد.

گرما در این فرآیند باید از لایه چربی زیر پوست عبور کند. گاهی در افرادی که لایه چربی ضخیم ‌تری دارند تأثیر گرما درمانی کاهش می یابد.

گرما اسپاسم های دردناک عضلانی

گرما اسپاسم های دردناک عضلانی را تسکین می دهد

در بسیاری از موارد قسمت پایینی کمر دچار اسپاسم می شود. این اسپاسم ها شاید جزئی به نظر برسند اما می توانند به شدت دردناک باشند و یکی از دلایل رایج مراجعه افراد به اورژانس هستند.گردش خون به دلیل اسپاسم عضلانی محدود شده و سیگنال های درد به مغز ارسال می شوند.گرما درمانی با افزایش گردش خون، شل کردن ماهیچه های منقبض شده و کاهش درد به رفع گرفتگی قسمت پایین کمر کمک می کند.

گرما درد ناشی از خشکی کمر را کاهش می دهد

اعمال گرما باعث افزایش کشش بافت های نرم اطراف ستون فقرات از جمله عضلات، بافت همبند و دیگر بافت های چسبنده می شود. در نتیجه گرما درمانی مرتب برای کمر معمولا نتایج زیر را به همراه خواهد داشت:

  • کاهش خشکی و آسیب دیدگی
  • افزایش دامنه حرکتی
  • افزایش قدرت حرکات بالا تنه

پس از رفع خشکی کمر احساس راحتی داشته و انجام فعالیت‌ های روزانه کمتر دشوار خواهد بود.

گرما انجام تمرینات درمانی را قابل تحمل تر می کند

فیزیوتراپی، تمرینات کششی و ورزش اجزای اصلی اکثر برنامه های درمانی برای کمردرد هستند.گرما درمانی قسمت پایین کمر معمولا بلافاصله قبل از جلسات فیزیوتراپی انجام شده و توصیه می شود قبل از ورزش و انجام حرکات کششی نیز از گرما استفاده شود.

همچنین گرما درمانی مکرر در خانه به انجام راحت تر تمرینات در جلسات فیزیوتراپی و مدت طولانی پس از فیزیوتراپی نیز کمک خواهد کرد.

گرما انتقال سیگنال های درد را متوقف می کند

گیرنده های حسی که در انتهای عصب قرار دارند برای رسیدن به مغز با یکدیگر رقابت می کنند و گاهی گروهی از این گیرنده های فعال حرکت گروهی دیگر از گیرنده ها را متوقف یا مسدود می کنند.گرما درمانی با فعال کردن کانال های کلسیمی حساس به گرما گیرنده های درد را به طور مستقیم مسدود کرده و یا گیرنده های حسی دیگر را برای کاهش درد به طور غیر مستقیم تحریک می کند.

 

گرما مواد شیمیایی آرامش بخش تولید می کند

گرما درمانی استرس روانی که نشان دهنده سطح کورتیزول در خون است و همچنین سطوح شیمیایی استرس اکسیداتیو را کاهش می دهد.بسیاری از حمام های آب گرم به دلیل این اثر آرامش بخش گرما از وسایلی مانند سنگ و حوله های گرم و همچنین حمام های آب داغ استفاده می کنند.

گرما باعث افزایش ایمنی می شود

 افزایش دمای بدن از طریق گرما درمانی (گرمای خارجی) همانند عملکرد تب (گرمای داخلی) واکنش سیستم ایمنی بدن در شرایط مختلف را تحریک می کند.

تحقیقات نشان می دهد که استفاده منظم از گرما درمانی نتایج زیر را به همراه دارد:

  • فعال شدن سیستم ایمنی – حمام‌ های گرم منجر به فعال شدن مونوسیت‌ها شده که نوعی گلبول سفید هستند و به حذف سلول‌های مرده، مبارزه با عفونت ‌ها و آزاد کردن سیتوکین‌ کمک می‌کنند.
  • سیکوتین ها- نیز پروتئین ‌های کوچکی هستند که میان سلول‌ های ایمنی و سایر سلول‌ های بدن به عنوان سیگنال عمل می‌ کنند.
  • کاهش نشانگرهای التهابی – استفاده مکرر از سونا باعث کاهش سطح پروتئین واکنشی C در خون شده و سطح پایین این پروتئین نشان‌ دهنده قوی بودن سیستم ایمنی است.
  • آب درمانی منظم (حمام آب گرم که از آب معدنی استفاده شود) سطح پروتئین های اینترلوکین-۱ و لکوترین ۴ B که عوامل التهاب هستند را کاهش می دهد.
  • گرما درمانی در طولانی مدت اثراتی از جمله کاهش التهاب خفیف که اغلب در شرایطی با درد مزمن دیده می شود خواهد داشت. اعمال گرما بر روی بافت های آسیب دیده، عفونی یا متورم در کوتاه مدت منجر به افزایش التهاب می شود.

به همین دلیل از گرما درمانی موضعی بلافاصله پس از آسیب دیدگی اجتناب کنید (معمولا در ۴۸ ساعت اول از گرما دوری کرده و برای کمک به رفع التهاب حاد از کمپرس سرد استفاده کنید).

گرما وابستگی به داروها را کاهش می دهد

گرما درمانی مؤثرتر و مقرون به صرفه تر از داروهای مسکن بدون نسخه بوده و کاهش عوارض جانبی یکی از مزایای اصلی این روش درمانی است.

افرد اغلب دچار کمردرد شده و مصرف داروهای مسکن در هر دوره درد باعث وابستگی به داروها می شود. گرما درمانی جایگزینی ارزشمند برای درمان های دارویی کمردرد مزمن است.

روش ها و محصولات موثر گرما درمانی

رایج ترین گزینه ها برای گرمادرمانی در داروخانه، آبگرم، باشگاه بدنسازی یا دفتر فیزیوتراپی موجود است. محصولات و خدمات گرما درمانی از نظر هزینه، قابلیت استفاده و دسترسی متفاوت است. اکثر محصولات و خدمات حرارتی شامل موارد زیر هستند:

۱. بسته های حرارتی شیمیایی

بسته های حرارتی شیمیایی متکی به واکنش های گرمازا یا واکنش هایی هستند که گرما را آزاد می کنند. بسته های حرارتی فوری به صورت تجاری در چند نوع موجود هستند:

بسته قابل استفاده مجدد حاوی محلول نمک. محلول معمولاً از استات سدیم، سولفات منیزیم یا کلرید کلسیم تشکیل شده است. بسته‌های قابل استفاده مجدد استات سدیم معمولاً حاوی یک کلیک فلزی هستند که برای فعال کردن واکنش شیمیایی که حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه گرما ایجاد می‌کند، فشار داده یا قطع می‌شود. قبل از استفاده مجدد، بسته ابتدا باید در آب جوش غوطه ور شود و سپس تا دمای اتاق خنک شود.

بسته یکبار مصرف حاوی محلول تیوسولفات سدیم. بسته های داغ فوری یکبار مصرف با فشار دادن کیسه تا بیرون آمدن حباب داخلی، سپس ماساژ یا تکان دادن کیسه برای شروع واکنش شیمیایی فعال می شوند. این بسته ها حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه گرم می مانند.

۲. بسته های ژل گرم شده

کیسه‌های قابل استفاده مجدد حاوی ژل یا دانه‌های ژل مبتنی بر آب اغلب دو منظوره هستند، زیرا این کیسه‌ها اغلب هم برای یخ درمانی و هم برای گرما درمانی استفاده می‌شوند.

فقط ۳۰ تا ۶۰ ثانیه روی یک دستمال کاغذی در مایکروویو برای گرم کردن بسته ژل کافی است و حرارت تا ۳۰ دقیقه باقی می ماند.

۳. پدهای گرمایش الکتریکی، پتو، یا بالش

پدهای حرارتی برقی، پتوها و بالش ها در اندازه ها و انواع مختلفی موجود هستند. محصولات گرمایشی که از الکتریسیته استفاده می کنند، معمولاً به سیم های عایق بندی شده و نیاز به پریز برق دارند. پارچه اغلب پلی استر یا اکریلیک یا ترکیبی از هر دو است و چنین پارچه هایی نسبت به پنبه کمتر قابل اشتعال هستند. عناصر گرمایشی در محصول معمولاً دارای تنظیمات دمایی قابل تنظیم هستند. در حالی که برخی از محصولات دارای تایمر خودکار هستند در صورتی که کاربر به خواب می رود یا فراموش می کند گرما را خاموش کند، بهتر است قبل از خواب محصول را از برق بکشید.

پدها و پتوهای گرمایشی برقی برای استفاده در شب و در دمای کم، بر خلاف سایر محصولات گرمایشی، ایده آل هستند. ماهیچه های سفت پشت را می توان با دراز کشیدن روی یک پد حرارتی به مدت چند ساعت در شب شل کرد تا صبح تازه ای با درد کمتر شروع شود.

 

۴. سونای خشک

بدن در سونای خشک عرق میکند، اتاقی که گرمای خشک را با گرم کردن سنگ‌ها با اشعه مادون قرمز دور یا سوزاندن چوب تولید می‌کند. سونا خشک اساساً برعکس حمام بخار است که محیطی کاملاً مرطوب را فراهم می کند.

در سونای خشک، دمای هوا بیشتر از ۱۵۰ درجه فارنهایت است. توصیه می شود دمای سونا خشک را حداکثر به ۱۹۵ درجه فارنهایت محدود کنید و استفاده از سونای خشک را هر بار به ۱۰ تا ۲۰ دقیقه محدود کنید. نوشیدن مقادیر کافی آب و خوردن خوب قبل و بعد از جلسات به جلوگیری از کم آبی بدن کمک می کند.

۵. بسته های هیدروکلاتور

یک بسته هیدروکلاتور پارچه حاوی یک پرکننده هیدروکلوئیدی به نام خاک رس بنتونیت است که اغلب در پانسمان زخم استفاده می شود. با جذب آب داغ، پرکننده ژل یا خمیری تشکیل می‌دهد که گرمای مرطوب را به پشت می‌رساند.

بسته های هیدروکلاتور قابل استفاده مجدد در آب داغ یا در واحد گرمایش هیدروکلاتور، در دمای ۱۵۰ تا ۱۶۰ درجه برای حدود ۳۰ دقیقه گرم می شوند. بسته ها را می توان هر بار حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در قسمت پشتی نگه داشت. به دلیل دمای بالا، بسته ممکن است به چندین لایه حوله دستی یا یک حوله ضخیم برای محافظت از پوست نیاز داشته باشد.

در مقایسه با گرمای خشک پتوهای الکتریکی، گرمای مرطوب بسته های هیدروکلاتور به عضلات عمیق تر می رسد و موثرتر در نظر گرفته می شود. فیزیوتراپیست‌ها ممکن است از بسته‌های حرارتی هیدروکلاتور برای کاهش درد مفاصل یا عضلانی، قبل از مجموعه‌ای از تمرینات استفاده کنند.

خطرات بالقوه گرما درمانی

خطرات ناشی از کاربرد گرما کم است اما با این باید موارد احتیاطی را در نظر گرفت .

 ۴ پیامد شناخته شده استفاده نادرست از محصولات و خدمات گرما درمانی وجود دارد:

سوختگی

استفاده طولانی‌مدت از کیسه‌های داغ و پدهای گرمایشی، یا استفاده از منبع گرمایی بیش از حد داغ بدون مانع روی پوست، می‌تواند باعث سوختگی تماسی شود. بثورات پوستی یا سوختگی که الگوی متمایزی به خود می‌گیرد و قرمز یا تیره به نظر می‌رسد. اریتم اب ایگن نامیده می شود.

کاهش فشار خون

 حتی پس از یک جلسه گرما درمانی، فشار خون کاهش می یابد. به دلیل کاهش ناگهانی فشار خون، افرادی که اغلب افت فشار خون ارتواستاتیک (سرگیجه یا سبکی سر هنگام ایستادن) را تجربه می‌کنند، ممکن است برخی از درمان‌های حرارتی موجب بروز عوارض در آنها شود.

افزایش ضربان قلب

 قلب باید با سرعت بیشتری کار کند تا با افزایش جریان خون در ناحیه گرم شده هماهنگی داشته باشد. پس از حذف یا توقف عملیات حرارتی، ضربان قلب افزایش یافته به سطح اولیه باز می گردد. تغییرات ضربان قلب در طول و بعد از درمان ممکن است خطرات قابل توجهی برای افراد مبتلا به بیماری های قلبی عروقی مانند آریتمی ایجاد کند.

افزایش تورم و التهاب

گرما درمانی بلافاصله پس از فعالیت بدنی، پس از آسیب یا در طول عفونت توصیه نمی شود. اگر زمانی که بافت‌ها آسیب دیده یا عفونی شده استفاده شود، گرما باعث تشدید درد و طولانی‌تر شدن بهبودی می‌شود.

خطرات ممکن است در فصول مختلف سال کم و بیش نگران کننده باشند. به عنوان مثال، فشار خون به طور طبیعی در تابستان پایین تر است، بنابراین افت فشار خون ارتواستاتیک یا سایر حوادث قلبی احتمال بیشتری دارد که در هوای گرم تر رخ دهد.

بسیاری از خطرات بالقوه را می توان کاهش داد، مشروط بر اینکه گرما درمانی برای مدت زمان پیشنهادی انجام شود.

 

سایر مقاله ها

زمان مناسب استفاده از گرما درمانی یا سرما درمانی برای (بهبود زانو درد)

 

استفاده از سرما درمانی و گرما درمانی در بهبود مشکلات عضلانی – اسکلتی

 

دیاترمی ؛ گرما درمانی عمیق در فیزیوتراپی

 

کلینیک مجهز و تخصصی فیزیوتراپی ایرانیان در اصفهان

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه تحت مدیریت علی رضا صدیقی و دکتر مهدی صدیقی متخصص طب فیزیوتراپی و توانبخشی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه اینستاگرام فیزیوتراپی ایرانیان مراجعه نمایید.

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

Call Now Button