11 علت شایع سوزن سوزن شدن دست و پا

اکثر مردم گاهی اوقات احساس سوزن سوزن شدن در پاها یا دستان خود می کنند. گزگز در پا یا دست ممکن است احساس ناخوشایندی داشته باشد، اما علت آن معمولاً جدی نیست. با این حال، اگر پاها یا دست‌ ها اغلب سوزن سوزن می‌ شوند، این ممکن است نتیجه یک…
سوزن سوزن شدن در پاها
مقالات فیزیوتراپی

این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید

سوزن سوزن شدن یا گز گز دست ها، پاها یا هر دو، یک علامت بسیار شایع و آزاردهنده است. چنین گزگز گاهی اوقات می تواند خوش خیم و موقت باشد. به عنوان مثال، زمانی که در هنگام خواب، بازوی شما زیر سر شما کج می شود، ممکن است به دلیل فشار روی اعصاب باشد. از طرف دیگر، ممکن است ناشی از فشار روی اعصاب باشد که پاهایتان را خیلی طولانی روی هم قرار دهید. در هر صورت، اثر سوزن و سوزن که معمولاً بدون درد است، به زودی با برداشتن فشاری که باعث آن شده است، از بین می رود.

اما در بسیاری از موارد، سوزن سوزن شدن در دست ها، پاها یا هر دو می تواند شدید، اپیزودیک یا مزمن باشد. همچنین می تواند با علائم دیگری مانند درد، خارش، بی حسی و تحلیل عضلانی همراه باشد. در چنین مواردی، گزگز ممکن است نشانه‌ ای از آسیب عصبی باشد که می ‌تواند ناشی از علل مختلفی مانند آسیب ‌های تروماتیک یا آسیب‌ های استرس مکرر، عفونت ‌های باکتریایی یا ویروسی، قرار گرفتن در معرض سموم و بیماری ‌های سیستمیک مانند دیابت باشد.

چنین آسیب عصبی به عنوان نوروپاتی محیطی شناخته می شود، زیرا اعصاب دور از مغز و نخاع، اغلب دست ها و پاها را تحت تأثیر قرار می دهد. بیش از 100 نوع نوروپاتی محیطی وجود دارد. با گذشت زمان، این وضعیت می‌تواند بدتر شود و شما را کم تحرک و حتی ناتوان کند. در اینجا برخی از علل رایج سوزن سوزن شدن در پاها و همچنین درمان های توصیه شده، به علاوه اطلاعاتی در مورد زمانی که ممکن است بخواهید به پزشک مراجعه کنید، آورده شده است. از این رو، شما را به خواندن ادامه این مقاله، دعوت می کنیم.

عواملی که باعث سوزن سوزن شدن در پاها می شود

سوزن سوزن شدن یا گز گز در پاها معمولاً دلیلی برای نگرانی نیست. سوزن سوزن شدن ممکن است در اثر فشار روی اعصاب ایجاد شود، زمانی که شما برای مدت طولانی در یک وضعیت هستید. این احساس باید هنگام حرکت از بین برود. با این حال، گزگز در پا ممکن است مداوم باشد. اگر احساس سوزن سوزن شدن برای مدت طولانی ادامه داشت یا با درد همراه بود، به پزشک مراجعه کنید. آنها می توانند به شما در تعیین علت کمک کنند. در زیر ما به برخی از علل رایج این احساس در پاها اشاره می کنیم که عبارت اند از:

دیابت

این بیماری زمانی اتفاق می افتد که گلوکز خون (قند خون) بیش از حد بالا باشد.  قند خون بالا می‌تواند به رشته‌ های عصبی آسیب برساند، اما بر رگ ‌های خونی کوچکی که مواد مغذی را به اعصاب محیطی می ‌رسانند نیز تأثیر می‌گذارد. اعصاب محیطی، اعصابی هستند که خارج از مغز و نخاع شما هستند. این امر می ‌تواند هدایت سیگنال ‌ها را برای رشته ‌های عصبی دشوار کند و منجر به احساس گزگز شود. علائم دیگر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش تشنگی و ادرار
  • افزایش گرسنگی
  • خستگی
  • تاری دید
  • بی حسی یا گزگز در پاها یا دست ها
  • زخم هایی که خوب نمی شوند.
  • کاهش وزن ناگهانی

اگر دیابت به موقع تشخیص داده شود و قند خون شما تحت کنترل باشد، ممکن است بتوانید احساس سوزن سوزن شدن را برطرف کنید. اما اگر اجازه دهید برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است آسیب عصبی دائمی ایجاد شود.

مولتیپل اسکلورزیس

این یک بیماری سیستم عصبی مرکزی است که منجر به ضعف گسترده عضلانی و اختلالات حسی در هنگام حمله سیستم ایمنی به غلاف میلین، لایه محافظی که اعصاب مغز و نخاع را احاطه کرده است، می شود. آسیب عصبی ناشی از مولتیپل اسکلورزیس می تواند باعث ضعف، بی حسی، سوزن سوزن شدن و درد عصبی شود که اغلب در یک زمان و یک طرف بدن را تحت تأثیر قرار می دهد.

ترکیبی از معاینه فیزیکی، آزمایش خون، تصویربرداری MRI و مطالعات هدایت عصبی می تواند توسط متخصص مغز و اعصاب برای تشخیص ام اس استفاده شود. درمان ام اس در درجه اول شامل داروها، از جمله داروهای ضد روماتیسمی اصلاح کننده بیماری (DMARDs) و کورتیکواستروئیدها برای کند کردن پیشرفت بیماری و مدیریت علائم است.

لوپوس

لوپوس، یک بیماری مزمن است که می تواند باعث التهاب و درد در هر قسمتی از بدن شما شود. این بیماری بیشتر بر روی پوست، مفاصل و اندام های داخلی تاثیر می گذارد و می تواند علائم مختلفی را ایجاد کند. دلیل گزگز شدن پاها با لوپوس مشابه آرتریت روماتوئید است. به گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، لوپوس با طیف وسیعی از داروها، از جمله کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی درمان می شود.

بیشتر بدانید:  درمان تنگی کانال نخاعی گردن همراه با میلوپاتی

بیماری شریان محیطی (PAD)

بیماری شریان محیطی (PAD)، یک وضعیت التهابی است که به شریان ‌های تأمین کننده اندام ‌ها، به ویژه پاها به دلیل تصلب شرایین و تجمع پلاک در دیواره ‌های رگ‌های خونی آسیب می ‌زند. هنگامی که شریان ‌های پا آسیب می‌ بینند، کاهش جریان خون به اعصاب آسیب می ‌رساند که می ‌تواند علائمی مانند درد، گرفتگی، بی ‌حسی، سوزن سوزن شدن، تیره شدن پوست و تأخیر در بهبود زخم ایجاد کند.

بیماری شریان محیطی را می توان از طریق معاینه فیزیکی، خوانش شاخص بازویی مچ پا (فشار خون سیستولیک در مچ پا تقسیم بر همان اندازه گیری در بازو)، سونوگرافی تشخیصی و آنژیوگرافی (نشان دادن جریان خون در عروق) برای بررسی یکپارچگی تشخیص داد. بیماری شریان محیطی از طریق ترک سیگار، افزایش ورزش و داروهایی برای کاهش کلسترول، فشار خون، قند خون و احتمال لخته شدن خون بهتر درمان می شود. در موارد آسیب شدید به عروق، جراحی برای ترمیم یا جایگزینی رگ های خونی آسیب دیده ممکن است مورد نیاز باشد.

 

سندرم تونل تارسال

سندرم تونل تارسال

سندرم تونل تارسال، زمانی ایجاد می شود که عصب تیبیال خلفی واقع در تونل تارسال، یک راه باریک واقع در داخل مچ پا، فشرده می شود. فشردگی عصب تیبیال خلفی می تواند ناشی از صافی کف پا، وریدهای واریسی، تاندون های متورم، کیست، خار استخوانی یا شرایط التهابی مانند دیابت یا آرتریت باشد. علائم سندرم تونل تارسال در پاها مشابه علائم سندرم تونل کارپال در دست است.

علائم شامل درد، بی حسی، سوزن سوزن شدن، سوزش و احساس الکتریکی است که از مچ پا به پا می رسد. سندرم تونل تارسال از طریق معاینه فیزیکی و مطالعات هدایت عصبی تشخیص داده می شود و از طریق فیزیوتراپی، استراحت، یخ، کفش های حمایتی، بریس ها، ارتزها و تزریق کورتیزون درمان می شود.

نارسایی کلیه

نارسایی کلیه که ناشی از بیماری مزمن کلیه است، اغلب باعث نوروپاتی به عنوان یک عارضه عصبی شایع می شود. تقریباً 90٪ از بیماران مبتلا به نارسایی کلیه که نیاز به دیالیز دارند، علائم نوروپاتی را نشان می دهند که شامل درد، از دست دادن حس، بی حسی، گزگز و ضعف در پاها می شود. نارسایی کلیه و بیماری مزمن کلیه از طریق آزمایش خون، آزمایش ادرار، سونوگرافی و بیوپسی بافت کلیه (با جراحی برداشتن بافت برای بررسی در آزمایشگاه) تشخیص داده می شود. هدف از درمان، کند کردن پیشرفت بیماری با دارو، درمان علل زمینه ‌ای مانند فشار خون و کلسترول بالا، دیالیز کلیه و جراحی پیوند کلیه است.

عفونت ها

عفونت‌ های ویروسی می ‌توانند به سلول ‌های عصبی حمله کرده و باعث آسیب شوند که منجر به درد و گزگز در دست‌ ها و پاها می ‌شود. برخی از عفونت ها عبارتند از:

  • آبله مرغان
  • زونا
  • هرپس سیمپلکس (زخم سرد)
  • ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)
  • بیماری لایم
  • ویروس نیل غربی
  • سیتومگالوویروس

عفونت ها از طریق معاینه فیزیکی و آزمایش خون تشخیص داده می شوند و برای بهبودی نیاز به زمان و احتمالاً داروهای ضد ویروسی یا آنتی بیوتیکی دارند.

بیماری های خود ایمنی

بیماری ‌های خودایمنی زمانی ایجاد می‌ شوند که بدن در برابر سلول ‌های سالم خود پاسخ سیستم ایمنی ایجاد می‌ کند و باعث التهاب گسترده می ‌شود. چندین بیماری خودایمنی می تواند باعث آسیب عصبی و در نتیجه درد، بی حسی و گزگز در پاها شود که اغلب به دلیل نوروپاتی محیطی است. بیماری سلیاک یا حساسیت به گلوتن اغلب علاوه بر ناراحتی های گوارشی منجر به درد، بی حسی و گزگز در دست ها و پاها می شود. این می تواند منجر به بیماری رینود شود که می تواند باعث بی حسی، رنگ پریدگی، درد و سوزن سوزن شدن انگشتان دست و پا در پاسخ به دمای سرد شود.

سندرم شوگرن، یک اختلال خودایمنی بافت همبند است که بر غدد برون ریز یا غددی که عرق، اشک، بزاق و مواد بیشتری تولید می ‌کنند، تأثیر می ‌گذارد. این می تواند منجر به نوروپاتی محیطی شود که باعث درد، بی حسی و گزگز پا می شود. آرتریت روماتوئید (RA) همچنین می تواند باعث درد و گزگز در پاها شود. این ناشی از حمله سیستم ایمنی به مفاصل و ایجاد تورم و التهاب اعصاب مجاور است. سندرم گیلن باره یک اختلال خود ایمنی است که در آن بدن به اعصاب خود حمله می کند.

بیشتر بدانید:  رادیوتراپی یا پرتو درمانی چیست؟

از اندام های تحتانی (معمولاً پاها) شروع می شود و می تواند به بقیه بدن پیشرفت کند و باعث درد، گزگز و ضعف شود. این می تواند به سرعت پیشرفت کند و تهدید کننده زندگی باشد، بنابراین مهم است که فوراً به دنبال مراقبت های پزشکی باشید. برای گزینه های درمانی با پزشک خود مشورت کنید. بیماری های خودایمنی معمولاً از طریق حفظ یک رژیم غذایی ضد التهابی، ورزش منظم، ترک سیگار و نوشیدن الکل و استفاده از داروها مانند DMARDها و بیولوژیک ها درمان می شوند.

سندرم شارکو ماری توث

بیماری شارکو ماری توث، یک اختلال عصبی است که باعث ضعف و آتروفی عضلانی (تضعیف عضلات) و همچنین از دست دادن حس، درد و سوزن سوزن شدن می شود که بیشتر در پاها شایع است، اما دست ها و بازوها گاهی اوقات تحت تأثیر قرار می گیرند. بیماری شارکو ماری توث، یک اختلال ژنتیکی ناشی از یک جهش ژنی است که به میلین، لایه محافظ اطراف عصب آسیب می رساند. بیماری شارکو ماری توث از طریق معاینه فیزیکی، مطالعات هدایت عصبی، الکترومیوگرافی و آزمایشات ژنتیکی تشخیص داده می شود. در حالی که هیچ درمانی وجود ندارد، علائم را می توان از طریق فیزیوتراپی و کاردرمانی، دارو برای کنترل درد و بریس های محافظ یا آتل بندی کنترل کرد.

اختلال مصرف الکل و نوروپاتی الکلی

نوروپاتی الکلی، می تواند ناشی از مصرف طولانی الکل باشد. مانند نوروپاتی محیطی، نوروپاتی الکلی باعث آسیب عصبی، درد، بی حسی و گزگز در نواحی آسیب دیده بدن می شود که معمولاً شامل پاها می شود. تشخیص نوروپاتی الکلی اغلب بر اساس معاینه فیزیکی و تاریخچه پزشکی، از جمله مدت، مقدار و دفعات مصرف الکل، آزمایش خون و مطالعات هدایت عصبی انجام می شود. علائم معمولاً با قطع مصرف الکل و دارو بهبود می یابند.

دیگر عواملی که بر گز گز شدن دست و پا مؤثر هستند

سوزن سوزن شدن پا می تواند ناشی از سایر بیماری ها از جمله بارداری، سکته مغزی، فشردگی عصب و مصرف برخی از داروها باشد. اینکه این عوامل چگونه می توانند بر ایجاد این وضعیت تأثیر بگذارند، در ادامه به هر یک اشاره می کنیم:

بارداری

در دوران بارداری، به دلیل افزایش فشاری که جنینِ در حال رشد بر روی اعصاب ستون فقرات کمری وارد می کند، اغلب منجر به تورم، بی حسی و گزگز در پاها می شود که می تواند منجر به فشردگی عصب سیاتیک شود. تشخیص معمولاً از طریق معاینه فیزیکی انجام می شود و هدف درمان کاهش فشار عصبی از طریق فیزیوتراپی است.

سکته

سکته مغزی زمانی اتفاق می ‌افتد که جریان خون به مغز کاهش می ‌یابد و منجر به آسیب مغزی و عصبی می ‌شود. این وضعیت، اغلب یک طرف بدن را تحت تأثیر قرار می ‌دهد و در بیشتر مواقع باعث ضعف، تغییر در تون عضلانی، درد، بی حسی و گزگز، اغلب در بازوها، دست ها و پاها می شود.

تشخیص و فیزیوتراپی سکته مغزی از طریق معاینه فیزیکی و MRI یا سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری) مغز انجام می شود. درمان شامل طب اورژانسی و در صورت لزوم جراحی و به دنبال آن بازیابی عملکرد از طریق فیزیکی، شغلی و گفتار درمانی است. دارو همچنین برای کمک به مدیریت علائمی مانند درد عصبی استفاده می شود.

کمبود ویتامین

برخی از کمبودهای غذایی می تواند به سیستم عصبی محیطی آسیب برساند. کمبود ویتامین های B1، B6، B12، E و مس به طور خاص با نوروپاتی محیطی مرتبط است که می تواند باعث درد، بی حسی و گزگز در پا شود. کمبود ویتامین از طریق آزمایش خون تشخیص داده می شود و از طریق تغییرات رژیم غذایی و مکمل ها قابل درمان است

برخی از داروها

بعضی از داروها، به ویژه داروهای شیمی درمانی، می توانند باعث نوروپاتی محیطی و درد، بی حسی و گزگز در پاها به عنوان عوارض جانبی دارو شوند. در صورت امکان می توان با تغییر نوع دارو یا دوز مصرفی، علائم را مدیریت کرد. در موارد دیگر، نوروپاتی محیطی می تواند تا چند ماه پس از پایان درمان تا بهبود اعصاب آسیب دیده ادامه یابد.

بیشتر بدانید:  کاهش وزن بر درمان کمردرد

اعصاب فشرده

فشردگی عصب (رادیکولوپاتی) از ناحیه کمر، ران یا ساق پا می‌تواند باعث درد، بی ‌حسی و سوزن سوزن شدن به دلیل فشار یا تحریک عصب شود. تشخیص معمولاً با معاینه فیزیکی و MRI تعیین می‌شود و درمان می ‌تواند از اقدامات محافظه‌کارانه مانند استراحت، کشش، فیزیوتراپی و داروهای ضد التهابی گرفته تا روش ‌های تهاجمی مانند تزریق کورتیزون و جراحی متفاوت باشد.

قرار گرفتن در معرض سموم

قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین مانند سرب، تالیم و جیوه می تواند باعث نوروپاتی محیطی و علائم مرتبط با درد، بی حسی و گزگز در پاها شود. تاریخچه پزشکی و آزمایش خون را می توان برای کمک به تشخیص استفاده کرد و هدف از درمان حذف قرار گرفتن در معرض سم و مدیریت علائم پایدار با دارو است.

هیپرونتیلاسیون

هیپرونتیلاسیون یا افزایش سرعت تنفس که اغلب ناشی از اضطراب است، می تواند به سرعت منجر به کاهش سطح دی اکسید کربن خون شود که می تواند باعث گزگز در دست ها و پاها شود. تشخیص از طریق معاینه فیزیکی و سابقه پزشکی مشخص می شود. درمان می تواند شامل روان درمانی، مدیتیشن، تکنیک های تنفس و دارو باشد.

علل ناشی از ایدیوپاتیک

گاهی اوقات گزگز در دست ها و پاها می تواند ناشی از یک علت ایدیوپاتیک (ناشناخته) باشد. معاینه فیزیکی و آزمایشاتی مانند آزمایش خون، مطالعات هدایت عصبی و MRI ممکن است برای رد سایر شرایط انجام شود. در غیاب هر گونه اختلال دیگری، سوزن سوزن شدن در پا را می توان از طریق داروهای مسکن و ضد التهاب کنترل کرد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت احساس سوزن سوزن شدن در پاهای خود به پزشک مراجعه کنید، اگر:

  • از بین نمی رود.
  • بدتر می شود.
  • با درد همراه است.
  • شما را از راه رفتن خوب باز می دارد.

اگر نتوانید پاهای خود را به درستی احساس کنید، ممکن است در معرض خطر افتادن باشید. اگر احساس سوزن سوزن شدن در پاهای خود را همراه با سردرد شدید، گزگز در صورت یا ضعف ناگهانی دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. این ها ممکن است نشانه های سکته مغزی باشد که می تواند زندگی را تهدید کند.

کلام پایانی

ورزش منظم، خواب کافی، رژیم غذایی مناسب و هیدراتاسیون خوب می تواند به کاهش التهاب گسترده در سراسر بدن کمک کند و به کاهش علائم کمک کند. پزشک شما تشخیص مناسبی را از جایی که گزگز پاهای شما از کجا می ‌آید، تعیین می ‌کند تا یک برنامه درمانی مناسب برای شما تجویز کند.

 

سؤالات متداول

سوزن سوزن دست و پا چیست؟

سوزن سوزن شدن ممکن است در اثر فشار روی اعصاب ایجاد شود، زمانی که شما برای مدت طولانی در یک وضعیت هستید.

 

آیا گزگز ناشی از مولتیپل اسکلروزیس (MS) می آید و می رود؟

سوزن سوزن شدن ناشی از ام اس می تواند بیاید و از بین برود، به ویژه در دوره های تشدید علائم حاد، زمانی که علائم تشدید می شوند (بدتر می شوند). این می تواند در زمان افزایش استرس، گرما و خستگی رخ دهد. علائم ممکن است طی چند روز، هفته یا گاهی چند ماه ظاهر شوند و از بین بروند.

 

چه زمانی باید نگران سوزن سوزن شدن پا باشید؟

شما باید نگران گزگز شدن در پاهای خود باشید، اگر: به طور ناگهانی می آید و با تغییر موقعیت یا حرکت از بین نمی رود، ادامه داشته و با گذشت زمان بدتر شده است، درد قابل توجه و از دست دادن حس ایجاد می کند، با فعالیت های روزانه شما تداخل دارد.

 

کلینیک مجموعه سلامت ایرانیان

به طور کلی، مجموعه سلامت ایرانیان شامل کلینیک لاغری و کاهش سایز، کلینیک فیزیوتراپی ایرانیان در اصفهان، مرکز ماساژ اصفهان ، باشگاه بدنسازی ایرانیان و استخر آب درمانی ایرانیان تمام تلاش خود را برای بهبود بیماران به کار گرفته است. این مجموعه تحت مدیریت علی رضا صدیقی و فیزیوتراپیست مهدی صدیقی اداره می گردد. برای آشنایی بیشتر با مجموعه سلامت ایرانیان و خدمات ارائه شده توسط این مجموعه می توانید به صفحه ویدیو فیزیوتراپی ایرانیان مراجعه نمایید

با ما در اینستاگرام همراه باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست